Қазақстан 17,6 трлн теңгелік квазимемлекеттік сектор облигациялары үшін бірыңғай салық режимін қолдады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Премьер-Министрдің орынбасары Серік Жұманғарин төрағалық еткен Салық кодексін енгізу жөніндегі Жобалық кеңсенің 27-ші отырысында квазимемлекеттік сектор облигацияларымен жасалатын операцияларға салық салудың бірыңғай тәсілі қолдау тапты. Бұл Қазақстан қор биржасында сатып алынған бағалы қағаздардың биржадан тыс сатылуын тиімсіз жағдайға қоятын салықтық кедергіні жояды. Айналыстағы квазимемлекеттік сектордың теңгелік облигацияларының көлемі шамамен 17,6 трлн теңгені құрайды.
Негізгі фактілер
- Салық кодексін енгізу жөніндегі Жобалық кеңсенің 27-ші отырысы Премьер-Министрдің орынбасары — ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өтті.
- Айналыстағы квазимемлекеттік сектор субъектілерінің теңгелік облигацияларының көлемі шамамен 17,6 трлн теңгені құрайды.
- 2026 жылдың соңғы сегіз айында мемлекеттік бағалы қағаздардағы бейрезиденттердің орташа үлесі 8,1% құрады, бұл квазимемлекеттік сектор облигацияларындағы осындай үлес кезінде шамамен 1,4 трлн теңге әлеуетті салымды білдіреді.
- Ұлттық банк төрағасының орынбасары Әлия Молдабекова бейрезидент квазимемлекеттік сектор облигацияларын Қазақстан қор биржасында сатқан кезде құн өсімінен түскен табыс салықтан босатылатынын атап өтті.
- Қазақстан Euroclear және Clearstream арқылы қолжетімді бағалы қағаздар тізімін кеңейтіп, оған квазимемлекеттік сектор субъектілерінің облигацияларын қосуды жоспарлап отыр.
Салықтық теңсіздік
Қолданыстағы заңнама бейрезидент квазимемлекеттік сектор облигацияларын Қазақстан қор биржасында сатқан кезде құн өсімінен түскен табысты салықтан босатады. Алайда сол бағалы қағаздарды Қазақстан биржасынан тыс жерде кейіннен сатқан кезде осындай жеңілдік қарастырылмаған. Бұған Ұлттық банк төрағасының орынбасары Әлия Молдабекова назар аударды. Айырмашылық шетелдік инвесторлардың Euroclear және Clearstream арқылы қазақстандық бағалы қағаздарға қолжетімділігі кеңейген сайын айқын байқалады.
Euroclear және Clearstream арқылы қолжетімділік
Қазақстан халықаралық депозитарлық инфрақұрылым арқылы қолжетімді бағалы қағаздар тізімін кеңейтіп, оған квазимемлекеттік сектор субъектілерінің облигацияларын қосуды жоспарлап отыр. Мұндай бағалы қағаздардың едәуір бөлігін Euroclear және Clearstream арқылы бейрезиденттер ұстайды деп болжануда. Осы жүйелер ішіндегі шетелдік инвесторлар арасындағы мәмілелер қазақстандық сауда және есеп айырысу инфрақұрылымы арқылы өтпейді. Тағы бір сценарий туындайды: бейрезидент бағалы қағаздарды қазақстандық нарық қатысушысына биржадан тыс OTC-мәміле арқылы сатады, бұл жағдайда ұйымдастырылған нарықтағы операцияларға қолданылатын босату да қолданылмайды.
Нарық ауқымы
Айналыста квазимемлекеттік сектор субъектілерінің шамамен 17,6 трлн теңгелік теңгелік облигациялары бар. Әлеуетті шетелдік сұранысты бағалау үшін талқылауға қатысушылар 2026 жылдың соңғы сегіз айындағы мемлекеттік бағалы қағаздардағы бейрезиденттердің орташа үлесін — 8,1% пайдаланды. Егер осындай үлес квазимемлекеттік сектор облигацияларында да қалыптасса, бейрезиденттердің әлеуетті салым көлемі шамамен 1,4 трлн теңгені құрауы мүмкін. Сондықтан биржалық және биржадан тыс мәмілелерге салық салудағы айырмашылықтар техникалық бөлшек ретінде емес, шетелдік капитал үшін ықтимал кедергі және қазақстандық облигациялардың халықаралық депозитарийлер арқылы айналымын шектеу ретінде қарастырылады.
3 дереккөз
Уақыт · артта қалуы