Белградта соғыс қылмыскері Ратко Младичті жерлеуге мыңдаған адам жиналды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Дүйсенбіде Белградта геноцид үшін сотталып, өмір бойына бас бостандығынан айырылған босниялық сербтердің қолбасшысы Ратко Младичті жерлеу рәсіміне мыңдаған адам жиналды. Әскери құрметпен өткен рәсім ЕО мен АҚШ тарапынан соғыс қылмыскерін дәріптеу ретінде айыпталды. Младич 27 тамызда 84 жасында Гаагада жазасын өтеп жүріп қайтыс болды.
Негізгі фактілер
- Ратко Младич 27 тамызда 84 жасында Гаагадағы БҰҰ түрмесінде өмір бойына жазасын өтеп жүріп қайтыс болды.
- Младич 1995 жылғы Сребреница қырғынына байланысты геноцид үшін сотталды, онда 8000-ға жуық босниялық мұсылман — ерлер мен ұлдар өлтірілді.
- Жерлеу рәсімі толық әскери құрметпен өтті, оған Сербия министрлері, соның ішінде қорғаныс министрі Братислав Гашич пен әділет министрі Ненад Вуйич қатысты.
- ЕО соғыс қылмыскерлерін кез келген дәріптеу іргелі еуропалық құндылықтарға қайшы келеді және ЕО-да немесе кандидат елдерде орын алмауы тиіс деп мәлімдеді.
- Сербия президенті Александар Вучич жерлеу рәсіміне қатыспады, бірақ оның ұлы Данило рәсімде болды.
Жерлеу рәсімі
Мыңдаған адам Белград көшелерінің бойына тізіліп, Младичтің табытына құрмет көрсету үшін Әулие Лука шіркеуінің алдында кезекте тұрды. Қызметті Серб православие шіркеуінің басшысы патриарх Порфирий жүргізді, ол Младичтің есімі «серб православие халқының көпшілігінің жады мен дұғаларында терең сақталатынын» айтты. Младич серб туымен оралған табытқа толық әскери құрметпен жерленді. Қатысушылар арасында серб оппозициялық қайраткерлері, Серб Республикасының ресми тұлғалары, Черногориядан келген сербшіл саясаткерлер және Ресейдің Сербиядағы елшісі Александр Боцан-Харченко болды.
Халықаралық айыптау
Еуропалық одақ Младичті дәріптеуді айыптап, «соғыс қылмыскерлерін кез келген дәріптеу, геноцидті жоққа шығару және ревизионизм ең іргелі еуропалық құндылықтарға қайшы келеді» деп мәлімдеді. Америкалық ресми тұлғалар да жерлеу рәсімін айыптады, деп хабарлайды RFE/RL. Сребреница қырғынынан аман қалғандар мен құрбандардың туыстары Младичтің жалғасып келе жатқан дәріптелуі терең ауыр және қауіпті екенін айтты. Сербия 2012 жылдан бері ЕО-ға кіруге кандидат болып табылады, дегенмен мүшелік туралы келіссөздер соңғы уақытта тоқтап қалды.
Младичтің мұрасы
Младич 1992–1995 жылдардағы Босния соғысы кезінде босниялық серб күштеріне қолбасшылық етті, оның әскерлері этникалық тазарту жүргізіп, Сараевоны қоршауға алып, 10 000-нан астам адамды өлтірді. Ол 2011 жылы, алғашқы айыптау қорытындысынан 16 жыл өткен соң тұтқындалып, тоғыз жылға созылған сот процесінен кейін 2021 жылы өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Сотталғанына қарамастан, көптеген серб ұлтшылдары Младичті батыр және қорғаушы деп санайды, әсіресе Серб Республикасында, онда оның қайтыс болуы еске алу шараларын тудырды.