Қазақстандағы рақымшылық заңы 34 саяси тұтқынның 32-сін тыс қалдырды, дейді құқық қорғаушылар
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2026 жылғы 2 шілдеде күшіне енген рақымшылық заңы 34 саяси тұтқынның 32-сін босату немесе жазасын жеңілдету мүмкіндігінен тыс қалдырады, деп хабарлайды құқық қорғаушы Бақытжан Төреғожина мен «ТІРЕК» альянсының құқықтық талдауы. Құқық қорғаушылардың айтуынша, ерекшеліктер тізімі оппозициялық және қоғамдық белсенділерге тағылатын барлық дерлік баптарды қамтиды. Тек екі тұтқын — Айдар Сыздықов пен Мұратбай Баймағамбетов — жазасын жеңілдету құқығын сақтап отыр.
Негізгі фактілер
- 2026 жылғы 2 шілдеде күшіне енген рақымшылық заңы 34 саяси тұтқынның 32-сін босату немесе жазасын жеңілдетуден тыс қалдырады.
- Ерекшеліктер тізімі экстремизм, терроризм, бопсалау, сыбайлас жемқорлық, жаппай тәртіпсіздік және жалған ақпарат тарату баптарын қамтиды.
- Тек Айдар Сыздықов пен Мұратбай Баймағамбетов жазасын жеңілдету құқығын сақтайды.
- «ТІРЕК» альянсы заңды «тікелей кемсітушілік» және азаматтарды «өзіміздікі» мен «бөтен» деп бөлу деп атады.
- Қылмыстық кодекстің 430-бабы ерекшеліктер тізіміне енгізілді, бұл құқық қорғаушы Ермек Нарымбайға әсер етеді.
Ерекшеліктер тізімінің қамтуы
Заңның 3-бабы экстремизм және терроризм белгілері бар қылмыстарды, соның ішінде Қылмыстық кодекстің 174, 179, 256, 258 және 405-баптарын алып тастайды. Тізімнен тыс қалғандар арасында тіркелмеген «Алға, Қазақстан!» партиясының жетекшісі Марат Жыланбаев, журналист Думан Мұхаммедкәрім, белсенділер Ерұлан Әміров, Данат Намазбаев, Жандарбек Башанов, Асқар Сембай және Амангелді Джахин бар. 194-бап бойынша бопсалау айыптары журналист Махамбет Абжан мен белсенділер Ерғали Құлбаев, Дамир Кушеев және Миршат Сарсенбаевты тыс қалдырады. 366 және 367-баптардағы сыбайлас жемқорлық айыптары экс-депутат Нұржан Альтаев пен белсенді Аслан Өтеповті тыс қалдырады. 272-бап бойынша жаппай тәртіпсіздік айыптары Қаңтар оқиғалары істерінің фигуранттары Айгерім Тілеужанова, Ақылжан Қиысбаев, Олжас Құлжаханов, Тенилик Нұрланов, Бағдагүл Андреева және Сағынкүл Қонарды тыс қалдырады.
Нүктелі заңнамалық түзетулер
Есепте кейбір баптар нақты адамдардың босатылуын бұғаттау үшін ерекшеліктер тізіміне арнайы енгізілгені айтылады. Қылмыстық кодекстің сот үкімін орындамау туралы 430-бабы рақымшылық таратылмайтын заңның 16-тармағына енгізілді. Құқық қорғаушы және саяси қайраткер Ермек Нарымбай 430-бап бойынша жазасын өтеп жатыр. «ТІРЕК» альянсы: «Біз рақымшылық өзіміздікілер үшін жасалғанына, ал саяси тұтқындарға олар Қазақстан азаматы еместей таратылмайтынына тағы да көз жеткіздік», — деп мәлімдеді. Альянс заңды «жай ғана таңдамалы қолдану емес, тікелей кемсітушілік және азаматтарды өзіміздікі мен бөтен деп қауіпті бөлу» деп атады.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы