Жапонияның FOIP және АСЕАН-ның AOIP тұжырымдамалары Үнді-Тынық мұхиты аймағындағы ынтымақтастықтың тірегі ретінде жақындасуда
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Жапонияның «Еркін және ашық Үнді-Тынық мұхиты аймағы» (FOIP) тұжырымдамасы мен АСЕАН-ның «Үнді-Тынық мұхиты аймағына көзқарасы» (AOIP) аймақтық ынтымақтастықтың өзара толықтырушы негіздеріне айналды. 2026 жылдың шілдесінде Quad сыртқы істер министрлері Маниладағы кездесуде АСЕАН-ның орталық рөлі мен AOIP-ке қолдау көрсететіндерін растады. Жапония жоғары деңгейдегі саммиттер мен бірлескен мәлімдемелер арқылы АСЕАН-мен өзара іс-қимылды тереңдетуде.
Негізгі фактілер
- 2026 жылдың шілдесінде Quad сыртқы істер министрлері Манилада кездесіп, АСЕАН-ның орталық рөлі мен AOIP-ке қолдау көрсететін бірлескен мәлімдеме қабылдады.
- Жапонияның бұрынғы премьер-министрі Синдзо Абэ FOIP тұжырымдамасын 2016 жылдың тамызында Найробидегі TICAD VI конференциясында ұсынды.
- АСЕАН 2019 жылдың маусымында АСЕАН-ның орталық рөлі, инклюзивтілік және халықаралық құқықты құрметтеу қағидаттарын басшылыққа ала отырып, AOIP-ті қабылдады.
- Жапония премьер-министрі Санаэ Такаити 2025 жылдың қазанында Куала-Лумпурда өткен Жапония-АСЕАН саммитіне қатысты.
- 2026 жылдың мамырында Такаити Вьетнам ұлттық университетінде сөз сөйлеп, «Жаңартылған FOIP» тұжырымдамасын таныстырды.
Quad қолдауы
2026 жылдың шілдесінде Жапония, АҚШ, Австралия және Үндістан сыртқы істер министрлері Манилада өткен АСЕАН сыртқы істер министрлері кеңесі аясында кездесті. Олар «Quad-тың АСЕАН-мен ынтымақтастығы туралы бірлескен баспасөз мәлімдемесін» жариялап, АСЕАН-ның орталық рөлі мен бірлігін, сондай-ақ «АСЕАН-ның Үнді-Тынық мұхиты аймағына көзқарасын (AOIP)» қолдайтындарын растады. Quad сыртқы істер министрлері сондай-ақ «Еркін және ашық Үнді-Тынық мұхиты аймағына (FOIP)» берілгендіктерін және FOIP-ті негізгі тірек ретінде қарастыра отырып, АСЕАН-мен ынтымақтастықты тереңдету ниеттерін растады.
FOIP шығу тегі мен эволюциясы
Бұрынғы премьер-министр Синдзо Абэ FOIP тұжырымдамасын 2016 жылдың тамызында Кенияның Найроби қаласында өткен Африка дамуы жөніндегі алтыншы Токио халықаралық конференциясында (TICAD VI) ұсынды. Абэ Азия мен Африканы, сондай-ақ Тынық және Үнді мұхиттарын бөлінбейтін және біртұтас аймақ ретінде қарастырып, Жапонияның онда «мәжбүрлеуден азаттықты», «заң үстемдігін» және «нарықтық экономиканы» қолдауға деген шешімін білдірді. FOIP философиясы Үнді-Тынық мұхиты аймағында кеңінен мойындалды — АҚШ пен Австралия сияқты дамыған батыс елдерінен бастап, Африка мемлекеттерін, Үндістанды және АСЕАН елдерін қоса алғандағы дамушы елдерге дейін. 2019 жылдың маусымында АСЕАН АСЕАН-ның орталық рөлі, инклюзивтілік және халықаралық құқықты құрметтеу қағидаттарын басшылыққа ала отырып, AOIP-ті Үнді-Тынық мұхиты аймағына өзіндік көзқарасы ретінде қабылдады.
Жапония мен АСЕАН синергиясы
Жапония премьер-министрі Санаэ Такаити 2025 жылдың қазанында Малайзияның Куала-Лумпур қаласында өткен Жапония-АСЕАН саммитіне қатысты. Кездесуде ол Жапонияның FOIP-ті дамыту және AOIP-пен синергияны тереңдету арқылы АСЕАН-мен бірге Үнді-Тынық мұхиты аймағының бейбітшілігін, тұрақтылығын және өркендеуін қорғауға берілгендігін мәлімдеді. Саммит қорытындысы бойынша Жапония мен АСЕАН көшбасшылары «AOIP-ті одан әрі ілгерілету және іске асыру туралы бірлескен мәлімдеме» қабылдады. Мәлімдемеде AOIP-ті іске асыру ережелерге негізделген тәртіпке және еркін әрі ашық Үнді-Тынық мұхиты аймағына ықпал ететіні расталып, Жапонияның FOIP арқылы бөліну мен қарама-қайшылыққа емес, ынтымақтастыққа жәрдемдесу жөніндегі күш-жігері құпталды. Такаити 2026 жылдың мамырында Вьетнамның Ханой қаласына барған кезде Вьетнам ұлттық университетінде сөз сөйлеп, «Жаңартылған FOIP» тұжырымдамасын таныстырды және FOIP пайдасына дәлелдер бұрынғыдай күшті екенін мәлімдеді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы