Бетельгейзенің солтүстік-шығыс ыстық дағы 2015–2023 жылдар аралығында сақталды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Бетельгейзенің солтүстік-шығыс шетіндегі жарық дақ 2015 және 2023 жылдардағы ALMA суреттерінде орны мен қарқындылығын дерлік өзгертпеді. Мұндай тұрақтылық жұлдыздың ең ірі конвекциялық құрылымдарына заманауи модельдер беретін өмір сүру уақытынан асып түседі. Нәтиже ESO-дан Билл Дент бастаған жаңа жұмыста алынды, оны ALMA обсерваториясы сипаттап, arXiv препринтінде ұсынды.
Негізгі фактілер
- Бетельгейзенің солтүстік-шығыс ыстық дағы 2015 және 2023 жылдардағы ALMA суреттерінде орны мен қарқындылығын дерлік өзгертпеді.
- 2023 жылғы бақылаулар ALMA-ның ең ұзын базалық конфигурациясын пайдаланып, шамамен 7 миллисекунд доғалық ажыратымдылыққа қол жеткізді.
- Дақ қоршаған газдан шамамен 800 K ыстық, ал төменгі атмосфераның орташа температурасы шамамен 2300 K.
- ALMA өлшемдері Бетельгейзенің көрінетін радиусының 6 пайызға дейін өзгеретінін көрсетеді.
- Жұмысты ESO-дан Билл Дент басқарады, мақала Astronomy & Astrophysics журналына жариялауға қабылданды.
Тұрақты ыстық дақ
Бетельгейзенің солтүстік-шығыс шетіндегі жарық дақ жеті жылдан астам уақыт айырмашылығымен — 2015 және 2023 жылдары — алынған ALMA суреттерінде орны мен қарқындылығын дерлік өзгертпеді. Мұндай тұрақтылық жұлдыздың ең ірі конвекциялық құрылымдарына заманауи модельдер беретін өмір сүру уақытынан асып түседі. 2023 жылғы бақылаулар ALMA-ның ең ұзын базалық конфигурациясын пайдаланып, шамамен 7 миллисекунд доғалық ажыратымдылыққа қол жеткізді — бұл жұлдыз дискісін бұлыңғыр жарық нүктесі ретінде емес, жеке дақтарға бөлуге жеткілікті. Бетельгейзе шамамен 600 жарық жылы қашықтықта орналасқан, ал оның радиусы күн радиусынан шамамен 800 есе үлкен.
Температура картасы және конвекция
Миллиметрлік толқындарда ALMA оптикалық фотосфераны емес, оның үстіндегі төменгі атмосфераны көреді — жұлдыздан зат ағыны әлі қалыптасып жатқан қабатты. Бұл қабаттың орташа температурасы шамамен 2300 K. Бақылаулар солтүстік-шығыс пен оңтүстік-батыста ыстық аймақтарды көрсетеді, олардың ішіндегі ең жарығы — солтүстік-шығыс дағы — қоршаған газдан шамамен 800 K ыстық. Бетельгейзе — қызыл алып жұлдыз, оның сыртқы қабығының стандартты бейнесі — орасан зор конвекция: көрінетін дискінің едәуір бөлігімен салыстыруға болатын, тереңнен жылу тасымалдайтын, жайылып, суынып, қайта төмен түсетін аздаған алып көтерілетін ұяшықтар. Осы алып конвекциялық құрылымдардың модельдері оларға белгілі бір өмір сүру уақытын береді — және жаңа бақылаулар дәл осы санмен сәйкеспейді.
Радиус вариациялары және салыстыру
Сол деректерде екінші өлшем бар: жұлдыздың көрінетін радиусы тұрақты емес, ALMA шеті қай жерде және қашан өлшенгеніне байланысты 6 пайызға дейінгі өзгерістерді тіркейді. Шекарасы осылай ығысатын жұлдыз — беті бар сфера емес, статистикалық контуры бар ісінген, бұдырлы атмосфера. 2015 жылмен салыстыру жалғыз суретті дәлелге айналдырады: ALMA Бетельгейзені 0,9 мм толқынында ұқсас конфигурацияда 2023 жылғы ұзын базалық сеанстан шамамен жеті жыл бұрын бақылаған, ал солтүстік-шығыс ыстық дағы екі дәуірде де дискінің дерлік сол орнында және ұқсас қарқындылықпен көрінеді. Екі дәуірдің сақтықпен түсіндірілуі төменгі шекараны береді: құрылым кемінде жеті жыл сақталған.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы