IPHR: Қырғызстанда билік сыншылары мен тәуелсіз БАҚ-қа қысым сақталуда
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Халықаралық адам құқықтары жөніндегі әріптестік (IPHR) Қырғызстанда 2026 жылдың наурыз айының ортасынан тамыз айының ортасына дейін сөз бостандығы, азаматтық қоғам қызметі мен бейбіт жиналыстарға шектеулер сақталғанын хабарлайды. Баяндамада кейбір ақтаулар мен босатуларға қарамастан, тәуелсіз БАҚ пен белсенділерге қатысты қылмыстық істердің жалғасып жатқаны атап өтіледі. Сондай-ақ шетелдік инвестициялар, жер пайдалану және Қытаймен қарым-қатынасты талқылауға байланысты қысымға назар аударылады.
Негізгі фактілер
- IPHR баяндамасы 2026 жылдың наурыз айының ортасынан тамыз айының ортасына дейінгі кезеңді қамтиды.
- Temirov Live журналисі Махабат Тәжібек қызы Жоғарғы соттың ісін қайта қарау туралы шешімінен кейін қылмыстық қудалауда қалып отыр.
- Блогер Қаныкей Аранова Facebook-тегі жазбалары үшін араздықты қоздыру және билікті күштеп басып алуға шақыру айыптарымен сотталды, Жоғарғы сот оның ісін қайта қараудан бас тартты.
- Музыкант әрі ақын Асқат Жетіген билікті күштеп басып алуға шақыру ісі бойынша жазасын өтеп, тамыз айында түрмеден босатылды.
- Шілде айында президент әкімшілігінің ақпараттық саясат қызметінің басшысы Дайырбек Орынбеков Facebook-те «фейк» тарату және билікті дискредитациялау үшін қылмыстық жауапкершілік туралы ескерту жариялап, ондаған құқық қорғаушылардың, белсенділердің, журналистердің, адвокаттар мен оппозиция өкілдерінің фотосуреттері мен жеке деректерін орналастырды.
БАҚ пен белсенділерге қарсы қылмыстық істер
IPHR баяндамасында тәуелсіз БАҚ өкілдері мен белсенділерге қатысты қылмыстық істердің жалғасып жатқаны айтылады. Temirov Live-тен Махабат Тәжібек қызы Жоғарғы сот 2026 жылдың наурызында оның ісін қайта қарау туралы шешім шығарғаннан кейін қылмыстық қудалауда қалып отыр. Қайта қарау БҰҰ-ның ерікті түрде ұстаулар жөніндегі жұмыс тобының бұған дейін оның қамауын заңсыз деп таныған қорытындысынан кейін болды. Тәжібек қызы босатылғаннан кейін елден шығуға тыйым салынды, ал қорғау тарапының істі тоқтату әрекеті қанағаттандырылмады. Блогер Қаныкей Аранова Facebook-тегі жазбалары үшін сотталды, оған араздықты қоздыру және билікті күштеп басып алуға шақыру айыптары тағылды, ал Жоғарғы сот оның ісін қайта қараудан бас тартты.
Ақтаулар мен босатулар
Баяндамада сондай-ақ қудалаудың тоқтатылуы немесе жазалардың жеңілдетілуі жағдайлары атап өтілді. Маусым айында апелляциялық саты бұрынғы журналист Баян Жұмағұлованы әлеуметтік желіде араздықты қоздыру ісі бойынша ақтады. Сот сондай-ақ медиадизайнер Эрнис Жээнтаевты экстремистік материалдарды тарату айыбы бойынша ақтады, бірақ басқа эпизод бойынша айыпты күшінде қалдырып, жазаны пробацияға ауыстырды. Блогер Әділет Әлі Мықтыбек мамыр айында босатылды. Музыкант әрі ақын Асқат Жетіген билікті күштеп басып алуға шақыру ісі бойынша жазасын өтеп, тамыз айында түрмеден босатылды.
Қытайды талқылау төңірегіндегі қысым
IPHR шетелдік инвестициялар, жер пайдалану және Қытаймен қарым-қатынасты талқылауға байланысты қысымға назар аударады. Шілде айында президент әкімшілігінің ақпараттық саясат қызметінің басшысы Дайырбек Орынбеков Facebook-те «фейк» тарату және билікті дискредитациялау үшін қылмыстық жауапкершілік туралы ескерту жариялады. Жарияланымда ондаған құқық қорғаушылардың, белсенділердің, журналистердің, адвокаттар мен оппозиция өкілдерінің фотосуреттері мен жеке деректері орналастырылды. Аталған тұлғалардың кейбірі Қытай немесе оған қатысты мәселелер туралы жазбағанын мәлімдеді. Жарияланым сынға ұшырап, қысым жасау айыптарын тудырды.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы