«Вояджер» зондтары Күн жүйесінің шетіндегі 50 мың градустық плазмалық қабырғаға тап болды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
«Вояджер-1» және «Вояджер-2» ғарыш аппараттары Күн жүйесінің шекарасына жетті, онда плазма температурасы 30-дан 50 мың градус Цельсийге дейін жетеді. Зондтар гелиопаузаны тиісінше 2012 және 2018 жылдары кесіп өтіп, жұлдызаралық кеңістікке шыққан алғашқы аппараттар болды. Шекара қатты қабырға емес, күн белсенділігіне байланысты кеңейіп, жиырылатын динамикалық плазмалық қабат болып табылады.
Негізгі фактілер
- «Вояджер-1» гелиопаузаны 2012 жылы, ал «Вояджер-2» 2018 жылы кесіп өтіп, жұлдызаралық кеңістікке шыққан алғашқы аппараттар болды.
- Зондтардың аспаптары шекаралық аймақтағы температураны 30-дан 50 мың градус Цельсийге дейін тіркеді.
- «Вояджер-2» гелиопаузаның дәл алдында ені 1,5 астрономиялық бірлік болатын өтпелі аймақты анықтады, онда плазма баяулап, қызып, тығыздығы екі есе артады.
- Гелиопауза қозғалмайтын сфера емес: ол күн белсенділігіне байланысты кеңейіп, жиырылады, бұл зондтардың оны әртүрлі қашықтықта кездестіруін түсіндіреді.
Гелиопаузамен кездесу
1977 жылы ұшырылған «Вояджер-1» және «Вояджер-2» қазір бірнеше онжылдық бұрын тек бұлыңғыр түсінік болған аймақты зерттеп жатыр. Күн жүйесінің шекарасы айқын сызық емес: Күн зарядталған бөлшектер ағынын — күн желін шығарады, ол өз айналасында гелиосфера деп аталатын үлкен көпіршік жасайды. Бұл көпіршіктің сыртқы шекарасында күн желі жұлдызаралық затқа орын беріп, өтпелі аймақ — гелиопаузаны құрайды. «Вояджер-1» гелиопаузадан 2012 жылы, ал «Вояджер-2» 2018 жылы өтті.
Плазмалық қабырғаның құрылымы
«Қабырға» деп аталатын нәрсе — бұл метафора: қатты тосқауыл емес, Күн мен жұлдызаралық кеңістіктің материясы өзара әрекеттесетін өте сиретілген электрлік зарядталған бөлшектерден тұратын плазма. «Вояджер-2» аппараты жүргізген өлшеулер гелиопаузаның жай ғана шекарадан гөрі күрделірек құрылым екенін көрсетті. Зерттеушілер гелиопаузаның дәл алдында ені 1,5 астрономиялық бірлік болатын өтпелі аймақты анықтады. Мұнда плазма баяулап, қызып, тығыздығы екі есе артады. Гелиопаузаның өзінде плазма тығыздығы бір тәуліктен аз уақыт ішінде айтарлықтай өзгереді.
Динамикалық шекара
Екі «Вояджер» аппараты бір шекаралық аймақты әртүрлі уақытта және әртүрлі жерлерде зерттеді. Гелиопауза қозғалмайтын сфера емес: ол күн белсенділігінің өзгеруіне байланысты кеңейіп, жиырыла алады. Бұл зондтардың оны әртүрлі қашықтықта кездестіруін түсіндіруге көмектеседі.