Алматыда құрылыс салушы 28 төленген пәтерді қайта сатып, сатып алушыларды банкке 1,4 млрд теңге қарызбен қалдырды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Алматыда IRIS тұрғын үй кешеніндегі таунхаустар үшін 1,3 млрд теңгеден астам төлеген 28 отбасы меншік құжаттарын ала алмады. Құрылыс салушы пәтерлерді үшінші тұлғаларға сатып жіберген, енді 28 үйдің 22-сі банкте 1,4 млрд теңгеден астам несие бойынша кепілде тұр. Полиция алаяқтықты тергеп жатыр, үш лауазымды тұлға қамауда.
Негізгі фактілер
- 28 отбасы 2021–2022 жылдары жасалған алдын ала сатып алу-сату шарттары бойынша IRIS тұрғын үй кешеніндегі пәтерлер үшін жалпы 1,3 млрд теңге төледі.
- 2025 жылдың мамырында сатып алушылар құрылыс салушы Тополовтың 2023 жылы нысанды пайдалануға беру актісін алып, пәтерлерді өзімен байланысты үшінші тұлғаларға сатқанын білді.
- 28 пәтердің 22-сі банкте жалпы сомасы 1,4 млрд теңгеден астам несие бойынша кепілде тұр.
- Банк сатып алушыларға қарыздың жартысын өтеуді ұсынды, ал қалған бөлігін құрылыс салушы төлеуі тиіс.
- Алаяқтық туралы қылмыстық іс бойынша үш лауазымды тұлға қамауда: ұйымдастырушы 2026 жылдың қаңтарында, екі сыбайласы — 2026 жылдың маусымы мен тамызында қамауға алынды.
IRIS тұрғын үй кешеніндегі сатылымдар
Сатып алушылар Алматыдағы IRIS тұрғын үй кешеніндегі пәтерлерге 2021 жылдан бастап алдын ала сатып алу-сату шарттарын жасасты. Құрылыс салушы кешенді 2022 жылы тапсыруға уәде берді, бірақ мерзімдер бірнеше рет кейінге шегерілді. 2023 жылдың күзінде жоба өкілдері шатыр, терезе орнату және қасбетті әрлеу жұмыстарын жақын арада аяқтауға уәде берді. Таунхаустардың кілттерін сатып алушылар 2024 жылдың тамызында құрылыс салушының жөндеу жүргізуге жазбаша рұқсатымен бірге алды. Қоныстану мен жөндеуге қарамастан, сатып алушылардың ешқайсысы меншік құқығы туралы құжаттарды алған жоқ.
Қайта сату және кепіл
2025 жылдың мамырында 28 сатып алушы құрылыс салушы Тополовтың 2023 жылы нысанды пайдалануға беру актісін алып, пәтерлерді өзімен байланысты үшінші тұлғаларға сатқанын білді. 28 пәтердің 22-сі банкте жалпы сомасы 1,4 млрд теңгеден астам несие бойынша кепілде қалды. Қалған алты пәтер, сатып алушылардың айтуынша, жеке инвесторға берілген. Банк сатып алушыларға қарыздың жартысын өтеуді ұсынды, ал қалған бөлігін құрылыс салушы төлеуі тиіс. Толық есеп айырысқанға дейін тұрғын үй банкте кепілде қалады.
Тергеу және қамауға алулар
2026 жылдың қаңтарында сатып алушылар полицияға жүгінді. Алматы қалалық полиция департаменті аса ірі мөлшердегі алаяқтық фактісі бойынша сотқа дейінгі тергеу жүргізіп жатыр. Қылмыстық іс бойынша үш лауазымды тұлға қамауда отыр. Схеманы ұйымдастырушы 2026 жылдың қаңтарында, екі сыбайласы — 2026 жылдың маусымы мен тамызында қамауға алынды. Банктің баспасөз қызметі тергеуге байланысты түсініктеме бере алмайтынын, бірақ банктің жәбірленуші тарап ретінде көрсетілгенін атап өтті.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы