Трамп сұр қасқырды жойылып бара жатқан түр мәртебесінен айыруды бұйырды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Президент Дональд Трамп сұр қасқыр мен мексикалық қасқырды қорғау мәртебесінен айыру туралы жарлыққа қол қойды. Құжат ішкі істер министрі Даг Бёргамға 90 күн ішінде популяциялардың тізімнен шығаруға жеткілікті қалпына келгенін анықтауды тапсырады. Табиғат қорғау ұйымдары ондаған жылдар бойы жүргізілген қалпына келтіру жұмыстарына сілтеме жасап, шешімді сынға алды.
Негізгі фактілер
- Трамптың жарлығы ішкі істер министрі Даг Бёргамға сұр және мексикалық қасқыр популяцияларының тізімнен шығаруға жеткілікті қалпына келгенін анықтауға 90 күн береді.
- АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат ресурстарын қорғау қызметінің деректері бойынша, 2025 жылы АҚШ-тың жабайы табиғатында 319 мексикалық қасқыр болды, ал 1998 жылы олардың саны төртеу ғана еді.
- АҚШ-тың бүкіл аумағында шамамен 18 000 сұр қасқыр мекендейді, бірақ олар тіршілік ету ортасының бұзылуына байланысты әлі де жойылып бара жатқан түр болып саналады.
- Мал өсірушілер қолданыстағы жүйе аясында қасқырлардан келген мал шығынының 100%-ына дейін өтемақы алуға құқылы.
- Жарлықта АҚШ-тағы мал басы 75 жылдық ең төменгі деңгейде екені, ал сиыр етіне сұраныс соңғы онжылдықта 10%-ға өскені атап өтіледі.
Жарлықтың егжей-тегжейлері
Жарлық мал өсірушілерге малға шабуыл жасаған қасқырларды атуға дереу құқық бермейді. Ол ішкі істер министрі Даг Бёргамға 90 күн ішінде сұр және мексикалық қасқыр популяцияларының жойылып бара жатқан түрлер тізімінен шығаруға жеткілікті қалпына келгенін анықтауды тапсырады. Жарлықта мал өсірушілер азық-түлік жеткізу тізбегінде және американдық мәдени мұрада өмірлік маңызды рөл атқаратыны айтылады. Сондай-ақ, АҚШ-тағы мал басы 75 жылдық ең төменгі деңгейде екені, ал сиыр етіне сұраныс соңғы онжылдықта 10%-ға өскені атап өтіледі.
Экологтардың қарсылығы
Табиғат қорғау ұйымдары шешімді сынға алып, бұл қасқыр популяцияларын қалпына келтіру бойынша көпжылдық күш-жігерді бұзуы мүмкін екенін мәлімдеді. Western Watersheds Project директорының орынбасары Грета Андерсон жарлықты бір уыс мал өсірушінің көңілін аулау үшін жасалған алаңдататын айла деп атады. Grand Canyon Wolf Recovery Project атқарушы директоры Клэр Массер мексикалық сұр қасқыр популяциясы өскенімен, оның қалпына келмегенін мәлімдеді. Wolf Conservation Center мал өсірушілер қолданыстағы жүйе аясында қасқырлардан келген мал шығынының 100%-ына дейін өтемақы алуға құқылы екенін атап өтті.
Қасқыр популяцияларының мәртебесі
АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат ресурстарын қорғау қызметінің деректері бойынша, 2025 жылы АҚШ-тың жабайы табиғатында 319 мексикалық қасқыр болды, ал 1998 жылы қайта жерсіндіру кезінде олардың саны төртеу ғана еді. АҚШ-тың бүкіл аумағында шамамен 18 000 сұр қасқыр мекендейді, бірақ олар тіршілік ету ортасының көп бөлігі адам әрекетінен жойылғандықтан, әлі де жойылып бара жатқан түр болып саналады. 2022 жылы сұр қасқырды федералды тізімнен шығару әрекеті сот процестерінде тұрып қалды. Кейбір белсенділер АҚШ Ішкі істер министрлігі Трамптың жарлығы бойынша әрекет ете бастаса, дәл осылай жасауға ниетті екенін мәлімдеді.