Бұтаков шатқалында 2,8 мың жылдық қоныс жойылды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Құрылыс техникасы Алматы маңындағы Бұтаков шатқалындағы қоныстың 15 ежелгі тұрғын үйінің тоғызын қиратты, деп хабарлады археологтар. Шамамен 2,8 мың жылдық ескерткіштің төменгі қабаты толығымен жойылды. Жұмыстар археологтардың міндетті рұқсатынсыз жүргізілді.
Негізгі фактілер
- Бұтаков шатқалындағы қоныстың 15 ежелгі тұрғын үйінің тоғызы қиратылып, мәдени қабатқа айтарлықтай зақым келді.
- Қоныстың төменгі қабаты 3–4 метр тереңдікке дейін қазылып, тоғыз тұрғын және шаруашылық құрылысы жойылды.
- Қоныстың жасы шамамен 2,8 мың жыл, ол Римнен де ескі; орнынан тас құралдар мен ерте темір дәуірінің керамикасы табылған.
- Археологтардың жұмысқа рұқсаты берілмеген, алматылық археологтар мұндай рұқсат сұралғаны туралы ешқандай өтініш болғанын білмейтінін мәлімдейді.
Ескерткіштің жойылуы
Археологтар 15 ежелгі тұрғын үйдің тоғызы қайтарымсыз жоғалғанын, мәдени қабатқа айтарлықтай зақым келгенін хабарлайды. Марғұлан атындағы Археология институтының жетекші ғылыми қызметкері Александр Горячев техниканың беткейді шамамен 3–4 метр тереңдікке дейін қазып тастағанын айтты. Тоғыз тұрғын үй мен шаруашылық нысандары орналасқан қоныстың төменгі қабаты толығымен жойылды; ортаңғы және жоғарғы қабаттар сақталды, өйткені техника оларға жете алмады. Орнынан археологтар әртүрлі кезеңдерге, соның ішінде ерте темір дәуіріне жататын тас еңбек құралдары мен керамика тапқан.
Құқықтық мәртебесі мен құндылығы
Бұл жердегі кез келген жұмыс археологтардың рұқсатынсыз заңсыз болды, алматылық археологтар ежелгі ескерткішті жоюға рұқсат сұрап, алған ешкім туралы білмейтінін мәлімдейді. Қоныс Римнен де ескі және үлкен тарихи құндылыққа ие болғанын археологтар атап өтеді. «Петроглиф аңшылары» қорының атқарушы директоры Ольга Гумирова басты құндылық — ежелгі үйлердің құрылымдары, құрылыс технологиялары мен материалдары екенін, олар мыңдаған жыл бұрын адамдардың қалай өмір сүріп, жұмыс істегенін түсінуге көмектесетінін атап өтті. Ескерткіш Алматының тағы бір туристік көрікті жері бола алатын еді, алайда оның едәуір бөлігі енді қайтарымсыз жоғалды.