Эрдоған Ыстамбұл көпірлері мен 10 автомагистральды жекешелендіруді бекітті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Президент Режеп Тайып Эрдоған Түркияның жекешелендіру бағдарламасына үш автомагистральды қосу туралы жарлыққа қол қойды, бұл бұрын енгізілген жеті жол мен екі Ыстамбұл көпірінің тізімін толықтырды. Шешім пайдалану құқығын беруге, жалға алуға немесе кіріске үлестік қатысуға 30 жылға дейін рұқсат береді, мәмілелерді аяқтау 2031 жылғы 31 желтоқсанға дейін жоспарланған. Оппозиция депутаты Дениз Явузйылмаз бұл қадамды сынға алып, осы активтерден 2025 жылы 600 миллион доллар пайда түскенін атап өтті.
Негізгі фактілер
- 2026 жылғы 4 қыркүйектегі № 11750 жарлық Нигде-Позанты автомагистралін, Газиантеп айналма жолын және Бурса айналма жолының Чаглаян-Енишехир учаскесін жекешелендіру бағдарламасына қосады.
- Активтер пайдалану құқығын беру, жалға алу немесе кіріске үлестік қатысу арқылы 30 жылға дейін жекешелендірілуі мүмкін, мәмілелерді аяқтау 2031 жылғы 31 желтоқсанға дейін жоспарланған.
- НРП депутаты Дениз Явузйылмаз Босфор арқылы өтетін екі көпір мен сегіз автомагистраль 2025 жылы 600 миллион доллар, ал 30 жылда 18 миллиард доллар жиынтық пайда әкелгенін мәлімдеді.
- Жарлық сонымен қатар аталған жолдармен байланысты қосылатын жолдарды, техникалық қызмет көрсету және сервис нысандарын, жол ақысын жинау пункттерін және жүк ауыстыру орталықтарын қамтиды.
Жекешелендіру ауқымы
Президент Режеп Тайып Эрдоған Ресми газетте жарияланған жарлыққа қол қойды, ол Түркияның жекешелендіру бағдарламасын кеңейтіп, оған үш қосымша автомагистральды енгізеді. Жаңадан қосылған бағыттар — Нигде-Позанты автомагистралі, Газиантеп айналма жолы және Бурса айналма жолының Чаглаян-Енишехир учаскесі. Олар бұрын енгізілген Эдирне-Ыстамбұл-Анкара, Позанты-Тарсус-Мерсин, Тарсус-Адана-Газиантеп және Топраккале-Искендерун автомагистральдарына, сондай-ақ Богазичи және Фатих Сұлтан Мехмет көпірлеріне қосылады. Жарлық активтерді тұтастай немесе жеке топтармен пайдалану құқығын беру, жалға алу, кіріске үлестік қатысу немесе өзге де құқықтық тетіктер сияқты әдістерді қолдана отырып жекешелендіруге рұқсат береді.
Мәміле шарттары
Жекешелендіру жолдар мен көпірлерге меншік құқығын беруді көздемейді; оның орнына пайдалану құқығы 30 жылға дейінгі мерзімге беріледі. Жарлық барлық жекешелендіру мәмілелерін аяқтау үшін 2031 жылғы 31 желтоқсанды соңғы мерзім етіп белгілейді. Қолданылу аясы тек автомагистральдарды ғана емес, сонымен қатар қосылатын жолдарды, техникалық қызмет көрсету және пайдалану нысандарын, қызмет көрсету аймақтарын, жол ақысын жинау пункттерін және жүк ауыстыру орталықтарын қамтиды.
Оппозиция реакциясы
НРП депутаты Дениз Явузйылмаз әлеуметтік желіде шешімді сынға алып, оны азаматтарға сатқындық деп атады. Явузйылмаз Босфор арқылы өтетін екі көпір мен сегіз автомагистраль 2025 жылы 600 миллион доллар, ал 30 жылда 18 миллиард доллар жиынтық пайда әкелгенін, бұл ағымдағы бағам бойынша 871,92 миллиард лираға тең екенін хабарлады. Ол жолдардың салық төлеушілер тарапынан көп жыл бұрын төленгенін және оларды жекешелендіру жеке операторлардың 30 жыл ішінде жол ақысын бірнеше рет көтеруіне әкелетінін мәлімдеді.