Қазақстан 4,6 мың шақырым суару каналын жаңғыртады, 2030 жылға қарай 14,5 мың шақырымға жеткізуді жоспарлайды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан 4,6 мың шақырымнан астам суару каналын жаңғыртып, 2030 жылға қарай олардың ұзындығын 14,5 мың шақырымға жеткізуді жоспарлап отыр, деп хабарлады үкіметтің баспасөз қызметі. Бағдарлама сонымен қатар 42 жаңа су қоймасын салуды және 37 жұмыс істеп тұрған су қоймасын қайта жаңғыртуды көздейді. Бетон қаптамасы бар каналдардың үлесі 18%-дан 50%-ға дейін өсуі тиіс.
Негізгі фактілер
- Қазақстан 2030 жылға қарай 14,5 мың шақырым суару каналын жаңғыртуды жоспарлап отыр, бетон қаптамасы бар желілердің үлесін 18%-дан 50%-ға дейін арттырады.
- 2024–2025 жылдары елде 1,4 мың шақырымнан астам канал қайта жаңғыртылып, 321 елді мекенді қамтыған 22 ауыз сумен қамтамасыз ету жобасы жүзеге асырылды, онда 945 мыңға жуық адам тұрады.
- 42 жаңа су қоймасын салу және 37 жұмыс істеп тұрған су қоймасын қайта жаңғырту жоспарланған; 2024–2025 жылдары Ақтөбе, Түркістан, Батыс Қазақстан, Абай облыстары мен Жетісу облысында бес су қоймасы жаңғыртылды.
- Су саласының негізгі капиталына 2024–2025 жылдары салынған инвестиция көлемі 677 млрд теңгені құрады, бұл алдыңғы екі жылмен салыстырғанда 79%-ға артық, деп хабарлады су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.
- 2025 жылы аграршылар 500 мың гектардан астам алқапта су үнемдеу технологияларын қолданып, 800 млн текше метрден астам су үнемдеді.
Каналдарды жаңғырту
Қазіргі уақытта Қазақстанда жалпы ұзындығы 4,6 мың шақырымнан асатын суару каналдарын жаңғырту жобалары жүзеге асырылуда, 2026 жылы 962 шақырымды іске қосу жоспарланған. 2030 жылға қарай жаңғыртылған суару каналдарының ұзындығы 14,5 мың шақырымға жетуі тиіс, ал бетон қаптамасы бар желілердің үлесі 18%-дан 50%-ға дейін өсуі керек. Каналдарды механикалық тазалау көлемі 2023 жылы 678 шақырымнан 2024 жылы 1,1 мың шақырымнан астамға және 2025 жылы 1,8 мың шақырымнан астамға дейін өсті. Орталық Қазақстанды, оның ішінде Астананы сумен қамтамасыз ету үшін стратегиялық маңызы бар Қ. Сәтбаев атындағы каналды қайта жаңғырту 2025 жылы басталды. Д. Қонаев атындағы Үлкен Алматы каналы үш кезеңде жаңғыртылады, бұл 33,3 мың гектар ауыл шаруашылығы жерлерін суаруды қамтамасыз етеді.
Су қоймаларын салу
Қазақстанда су қауіпсіздігін нығайту үшін 42 жаңа су қоймасын салу және 37 жұмыс істеп тұрған су қоймасын қайта жаңғырту көзделген. Түркістан облысында екі су қоймасының құрылысы аяқталуға жақын, тағы үшеуі Жамбыл, Қызылорда және Батыс Қазақстан облыстарында салына бастады. 2024–2025 жылдары Ақтөбе, Түркістан, Батыс Қазақстан, Абай облыстары мен Жетісу облысында бес су қоймасы жаңғыртылды.
Ауыз сумен қамтамасыз ету және инвестициялар
Ауыз сумен қамтамасыз ету нысандарын салу және қайта жаңғырту бойынша тағы 12 жоба 540 мыңға жуық адам тұратын 142 ауылдық елді мекеннің суға қолжетімділігін жақсартады. Су саласының негізгі капиталына 2024–2025 жылдары салынған инвестиция көлемі 677 млрд теңгені құрады, бұл алдыңғы екі жылмен салыстырғанда 79%-ға артық, деп хабарлады министр Нұржан Нұржігітов. 2025 жылы су үнемдеу технологиялары 500 мың гектардан астам егістік алқапта қолданылып, 800 млн текше метрден астам су үнемдеуге мүмкіндік берді.