АҚШ-тың Азиядағы одақтастары Иран тығырығының шығынын көтеріп отыр, ал Вашингтон Пекинмен қақтығыстан қашады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Вашингтонның азиялық одақтастары Иран тығырығының ауыртпалығын пропорционалды емес дәрежеде көтеріп отыр, өйткені АҚШ Тегеранға қолдау көрсеткені үшін Қытай мен Ресейге қарсы қақтығыстан тартынады. Қытай мен Ресей Иранға дрон компоненттерін, спутниктік суреттер мен барлау деректерін жеткізуді жалғастыруда, бұл американдық базаларға соққы беруге көмектеседі. АҚШ Мәскеу мен Тегеранға қарсы санкцияларды жеңілдетті, сонымен бірге 24 қыркүйектегі Трамп пен Си Цзиньпин кездесуі қарсаңында Пекиннің ынтымақтастығына ұмтылуда.
Негізгі фактілер
- Қытай Иранға дрон компоненттерін, навигациялық модульдерді, зымыран отынына арналған химиялық прекурсорларды және тасымалданатын зениттік кешендерді жеткізді, сондай-ақ жеңілдікпен ирандық мұнай сатып алуды жалғастыруда.
- Ресей Татарстандағы «Алабуга» зауытынан ирандық конструкция негізінде жасалған жаңартылған дрондарды, сондай-ақ американдық нысандарға соққы беруге мүмкіндік беретін спутниктік суреттер мен залал бағалауларын жеткізді.
- 2025 жылғы қазандағы саммиттен кейін АҚШ қара тізімге енген фирмалардың еншілес компанияларына қатысты экспорттық бақылау ережесін тоқтатты, ал Қытай маңызды минералдарға экспорттық шектеулерді алып тастады.
- Наурызда Мәскеу мен Тегеранға қарсы мұнай санкциялары энергия бағасының күрт өсуіне жауап ретінде жеңілдетілді, ал өзара тарифтік кідіріс 10 қарашаға дейін күшінде.
- Пекин ирандық мұнай импортын Пәкістан мен Орталық Азия арқылы құрлық бағыттарына ауыстырды және американдық санкцияларды сақтайтын компанияларды қытайлық айыппұлдарға ұшырататын блоктаушы бұйрық шығарды.
Иранға материалдық қолдау
Қытай мен Ресей Иранға айтарлықтай көмек көрсетуді жалғастыруда және бар деректер бойынша оған аймақтағы американдық базаларға соққы беруге көмектескен барлау қолдауын ұсынды. Қытай дрон компоненттерін, навигациялық модульдерді, зымыран отынына арналған химиялық прекурсорларды және тасымалданатын зениттік кешендерді жеткізді, сондай-ақ жеңілдікпен ирандық мұнай сатып алуды жалғастыруда. Ресей Татарстандағы «Алабуга» зауытынан ирандық конструкция негізінде жасалған жаңартылған дрондарды, сондай-ақ американдық нысандарға соққы беруге мүмкіндік беретін спутниктік суреттер мен залал бағалауларын жеткізді.
Санкциялар және бейімделу
Вашингтон қытайлық компанияларды қара тізімге енгізді, танкерлерге қарсы санкциялар енгізді және банктерге ирандық мұнайды импорттайтын және өңдейтін Шаньдун провинциясындағы мұнай өңдеу зауыттарымен ынтымақтастыққа жол берілмейтінін ескертті. Пекин жауап ретінде Пәкістан мен Орталық Азия арқылы құрлық бағыттарына көшті және американдық санкцияларды сақтайтын кез келген компанияны қытайлық айыппұлдарға ұшырататын блоктаушы бұйрық шығарды. 2025 жылғы қазандағы саммиттен кейін қара тізімге енген фирмалардың еншілес компанияларына қатысты американдық экспорттық бақылау ережесі тоқтатылды, ал Қытай маңызды минералдарға экспорттық шектеулерді алып тастады. Наурызда Мәскеу мен Тегеранға қарсы мұнай санкциялары энергия бағасының күрт өсуіне жауап ретінде жеңілдетілді, ал өзара тарифтік кідіріс 10 қарашаға дейін күшінде.
Стратегиялық есеп
Вашингтон да, Пекин де өз әрекеттерін тежеп, сауда қатынастарын Иранмен соғыстың нәтижесінен жоғары бағалайтынын дәлелдеуде. Пекин өзінің мұнай өңдеу зауыттарын тек тәуекелді үшінші тараптарға аудару үшін ғана заңды түрде қорғады және мемлекеттік компанияларды осы саудадан тыс ұстады, сондықтан оларды қорғауға міндетті болмады. Вашингтонның Иранмен соғысқа одан әрі қатысудан жоғалтатыны көп, ал алатыны аз, және Иранның ықпал ету тетіктері әр тараптың реттеуге қанша жұмсауға дайын екенін дұрыс бағалауға негізделген. Қазіргі әкімшіліктің Қытай мен Ресейге қарсы тұруға құлықсыздығы оның Үнді-Тынық мұхиты аймағындағы одақтастарына басым дәрежеде әсер етті.