Басты бетке

Ауғанстан сауданы Пәкістаннан Орталық Азия мен Иранға қайта бағыттады

1 мин
Ауғанстан сауданы Пәкістаннан Орталық Азия мен Иранға қайта бағыттады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.

Ауғанстан шекаралардың жабылуы, «Талибан» саясаты және жаңа транзиттік дәліздер әсерінен сауданы Пәкістаннан Орталық Азия мен Иранға қайта бағыттап жатыр. Пәкістанмен екіжақты сауда 2024–2025 қаржы жылында шамамен 2 млрд доллар деңгейінде сақталды, бірақ 2025 жылғы қазандағы шекаралық қақтығыстардан кейін күрт төмендеді. Бұл ығысу уақытша реакция емес, құрылымдық қайта бағдарлануды көрсетеді.

Негізгі фактілер

  • Пәкістан СІМ деректері бойынша, Ауғанстанның Пәкістанмен тауар айналымы 2024–2025 қаржы жылында (2024 жылғы шілде – 2025 жылғы маусым) шамамен 2,0 млрд долларға жетті.
  • Пәкістанның Ауғанстанға экспорты 2025–2026 қаржы жылының бірінші жартыжылдығында (2025 жылғы шілде – желтоқсан) 56%-ға төмендеп, 219,5 млн долларға дейін құлдырады.
  • Торкхам және Чаман шекара өткелдері жабылып, 2025 жылғы қазанда қарулы қақтығыстар болды.
  • Өзбекстанмен, Түрікменстанмен, Қазақстанмен, Тәжікстанмен және Қырғызстанмен сауда сол кезеңде тұрақты өсті.

Ығысу себептері

Кабул мен Исламабад арасындағы қарым-қатынастың нашарлауы Ауғанстанның Пәкістаннан алшақтауын жеделдетті. «Талибан» әкімшілігі Пәкістанға тәуелділікті азайту үшін Орталық Азия мен Иран арқылы өтетін балама дәліздерді ілгерілетуде. Торкхам және Чаман өткелдерінің жабылуы мен өзара сауда шектеулері 2025 жылғы қазандағы қарулы қақтығыстардан кейін орын алды.

Сауда динамикасы

Пәкістан мен Ауғанстан арасындағы екіжақты сауда 2022–2023 қаржы жылында шамамен 1,85 млрд доллар, ал 2023–2024 қаржы жылында 1,60 млрд доллар болды. Пәкістан СІМ деректері бойынша, дағдарысқа дейін 2024–2025 қаржы жылында тауар айналымы шамамен 1,99–2,0 млрд долларға дейін қалпына келді. Пәкістанның Ауғанстанға экспорты 2025 жылғы шілде–желтоқсан аралығында 56%-ға төмендеп, 219,5 млн долларға жетті. Орталық Азия мемлекеттерімен және Иранмен сауда сол кезеңде тұрақты өсім көрсетті.

1 дереккөз

Уақыт · артта қалуы