Әлеуметтік желідегі «жыныс мүшесін ұрлау» қауесеті Африканың алты елінде кісі өліміне әкелді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2025 жылдың қазанынан 2026 жылдың шілдесіне дейін Африканың алты елінде әлеуметтік желіде тараған «жыныс мүшесін ұрлау» туралы жалған айыптаулардан кейін 80-нен астам адам өлтірілді. BBC-дің жаһандық дезинформация бөлімі аймақтағы полиция деректерін жинады. Ежелгі қорқыныш пен ырымшылдықтан тамыр алған қауесеттер әлеуметтік желілер арқылы күшейіп, тобырдың зорлық-зомбылығына алып келді.
Негізгі фактілер
- 2025 жылдың қазанынан 2026 жылдың шілдесіне дейін Африканың алты елінде «жыныс мүшесін ұрлау» туралы жалған айыптаулардан кейін 80-нен астам адам өлтірілді.
- BBC-дің жаһандық дезинформация бөлімі кісі өлімдерін құжаттау үшін Африканың алты елінің полиция деректерін жинады.
- Танзаниялық механик Бонифаций Мгала 2026 жылдың сәуірінде оны жыныс мүшесін ұрлады деп айыптаған тобыр тарапынан аяусыз соққыға жығылды.
- Қауесеттердің соңғы толқыны 2025 жылы Конго Демократиялық Республикасында басталған сияқты, онда осыған ұқсас мәлімдемелер 2008 жылы да пайда болған.
- Замбияда жыныс мүшесінің жоғалуы туралы қауесеттер алғаш рет 2026 жылдың наурызында таралып, бір әйел линчке ұшырады.
Қауесеттер
Қауесеттер иыққа қарапайым қағу ер адамның жыныс мүшесінің кішіреюіне немесе жоғалуына әкелуі мүмкін деп мәлімдейді. Мұндай мәлімдемелер ежелгі қорқыныш пен ырымшылдықтан тамыр алады, әсіресе сиқыршылыққа сенім кең таралған қауымдастықтарда. Әлеуметтік желілер бұл қорқыныштарды күшейтіп, қауесеттерді бүкіл аймаққа таратты. Қауесеттердің соңғы толқыны өткен жылы Конго Демократиялық Республикасында басталған сияқты, онда осыған ұқсас мәлімдемелер 2008 жылы да пайда болған. Олар біртіндеп аймақ бойынша Бурунди, Замбия және Танзанияға, сондай-ақ Мозамбик, Ангола, Малави және Кенияға тарады.
Зорлық-зомбылық
2025 жылдың қазанынан 2026 жылдың шілдесіне дейін «жыныс мүшесін ұрлау» туралы жалған айыптаулардан кейін 80-нен астам адам өлтірілді. Кісі өлімдері иыққа қарапайым қағу ер адамның жыныс мүшесінің кішіреюіне немесе жоғалуына әкелуі мүмкін деген қауесеттермен байланысты. Замбияда жыныс мүшесінің жоғалуы туралы қауесеттер алғаш рет 2026 жылдың наурызында таралып, бір әйел линчке ұшырап, бұл Танзаниядағы шекараның арғы жағында дүрбелең тудырды. Танзаниялық механик Бонифаций Мгала 2026 жылдың сәуірінде оны жыныс мүшесін ұрлады деп айыптаған тобыр тарапынан аяусыз соққыға жығылды. Мгала екі күннен кейін ауруханада есін жиып, досының өлтірілгенін білді.
Құрбандар
Танзаниялық механик Бонифаций Мгала 2026 жылдың 1 сәуірінде Тундумада мейрамханаға түскі ас ішуге барған кезде шабуылға ұшырады. Ол және оның досы Тундумаға автокөлік сату туралы клиентпен кездесуге келіп, алдымен түскі ас ішуді ұйғарды. Олар мейрамханада ұзақ отыра алмай, тобыр оларды көшеге сүйреп шығарды. Мгала соққы кезінде есінен танып, екі күннен кейін ауруханада есін жиды. Қазір ол ақсап жүреді және тұрақты бас ауруынан зардап шегетінін айтады.