Астрономдар Кипу — 1,4 млрд жарық жылына созылған ең ірі ғарыштық аса құрылымды картаға түсірді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Астрономдар Кипу — шамамен 1,4 млрд жарық жылына созылған ең ірі сенімді түрде анықталған ғарыштық аса құрылымды картаға түсірді. Құрылымның массасы шамамен 200 квадриллион Күн массасына бағаланады, ол CLASSIX каталогындағы рентгендік шоғырлар деректері бойынша анықталды. Нәтижелер 2025 жылы Astronomy & Astrophysics журналында жарияланған мақалада берілген.
Негізгі фактілер
- Кипу шамамен 1,4 млрд жарық жылына созылады, бұл Құс жолының жұлдыздық дискісінің диаметрінен шамамен 13 000 есе үлкен.
- Оның массасы шамамен 200 квадриллион Күн массасына бағаланады.
- Құрылым аспанның шамамен 86 пайызын қамтитын CLASSIX галактика шоғырлары каталогының көмегімен анықталды.
- Зерттеу қызыл ығысулары 0,03-тен 0,06-ға дейінгі қабықты қамтыды, бұл 416-дан 826 миллион жарық жылына дейінгі қашықтықтарға сәйкес келеді.
- Нәтижелер 2025 жылы Astronomy & Astrophysics журналында жарияланған мақалада берілген, авторлары — Ханс Бёрингер, Гаюн Чон, Иоахим Трюмпер, Рене Краан-Кортевег және Норберт Шартель.
Ашылу
Кипу — жақын маңдағы ғарыштық торға енген галактикалық кластерлердің, галактикалардың, газдың және негізінен көрінбейтін материяның тармақталған шоғыры. Құрылым шамамен 1,4 млрд жарық жылына созылады, бұл Құс жолының жұлдыздық дискісінің әдеттегі диаметрінен шамамен 13 000 есе үлкен. Оның массасы шамамен 200 квадриллион Күн массасына бағаланады. Зерттеушілер Жердің айналасындағы үш өлшемді қабықтың картасын жасау үшін жақсы сипатталған рентгендік шоғырлар шолуын пайдаланды және оның ең тығыз түйіндерін қосудың қайталанатын әдісін анықтады. Олар алынған құрылымдарды галактикалардың тәуелсіз таралуымен және космологиялық модельдеулермен тексерді.
Зерттеу әдісі
Зерттеу қызыл ығысулары 0,03-тен 0,06-ға дейінгі қабықты қамтыды, бұл шамамен 416-дан 826 миллион жарық жылына дейінгі қашықтықтарға сәйкес келеді. Зерттеушілер солтүстік NORAS шолуы мен оңтүстік REFLEX шолуын біріктіретін CLASSIX галактика шоғырлары каталогын пайдаланды. CLASSIX неміс ROSAT спутнигі жасаған рентгендік диапазондағы алғашқы толық аспан картасына негізделген, кейін шоғырларға дейінгі қашықтықтардың спектроскопиялық өлшемдері жүргізілді. Каталог аспанның шамамен 86 пайызын қамтиды және Құс жолының ең көмескі жолағынан алыс жерлерде 90 пайыздан астам толық. Әдеттен тыс ірі құрылым туралы кез келген тұжырым ол таңдалған карта қаншалықты сенімді болса, соншалықты сенімді.
Ғылыми маңызы
Нәтиже — бүгінгі күнге дейін сенімді түрде сипатталған ең ірі ғарыштық аса құрылым, мұнда «сенімді» сөзі негізгі ғылыми жүкті көтереді. Кипу Құс жолын қабық тәрізді қоршамайды және Құс жолы оның мүше галактикаларының қатарына кірмейді. Құрылым жоғары солтүстік аспан ендіктерінен алыс оңтүстік аспанға дейін созылады, оның жіпшесі иілген сайын қашықтықтардың кең ауқымын кесіп өтеді. Бай галактика шоғырындағы қарапайым материяның көп бөлігі галактикалардың өз ішінде емес.