Си Цзиньпиннің жаһандық стратегиясы Жаһандық Оңтүстік пен Тайваньға сүйенеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Си Цзиньпин тұсындағы Қытайдың жаһандық стратегиясы екі бағытты қамтиды: халықаралық тәртіпті өзгерту үшін Жаһандық Оңтүстікті тарту және қытайлық қуатты көрсету үшін Тайваньды басып алу. Си Тайваньды басып алуды 2050 жылға қарай өзінің «қытайлық арманы» аясында аяқтауды жоспарлап отыр. Стратегия либералдық халықаралық тәртіпті синоцентрлік тянься тәртібіне айналдыруға бағытталған.
Негізгі фактілер
- Қытайдың негізгі бағыты — БҰҰ-ны әлемдік саясаттың орталығына қайтару арқылы халықаралық тәртіпті өзгертуге қолдау қамтамасыз ету үшін Жаһандық Оңтүстікті тарту.
- Си Цзиньпин Тайваньды басып алуды аяқтау үшін 2050 жылға дейінгі мерзімді өзінің «қытайлық арманы» аясында белгіледі.
- 1979 жылғы Тайваньмен қарым-қатынас туралы заң АҚШ-ты Тайваньға оның мәртебесін сыртқы өзгертуден қорғануға көмектесуге міндеттейді.
- Тайвань 1950 жылдан бері АҚШ қорғауымен Қытайдың бақылауына түсуден аулақ болып келді.
- Си БҰҰ-ны Жаһандық Оңтүстікке неғұрлым сезімтал ету стратегиясын «халықаралық қатынастарды демократияландыру» деп атайды.
Қос бағыт
Си Цзиньпин тұсындағы Қытайдың жаһандық стратегиясы қос бағытты қамтиды. Негізгі бағыт — әлем елдері мен халқының айқын көпшілігін құрайтын Жаһандық Оңтүстікті БҰҰ-ны әлемдік саясаттың орталығына қайтару арқылы қолданыстағы халықаралық тәртіпті өзгертуге қолдау қамтамасыз ету үшін тарту. Си мұны «халықаралық қатынастарды демократияландыру» деп атайды. Жаһандық Оңтүстіктің қолдауымен Пекин «адамзаттың ортақ тағдырын» құруға ұмтылады, бұл «либералдық халықаралық тәртіптің» қалдықтарын синоцентрлік тянься тәртібіне айналдыруды білдіреді.
Тайваньды басып алу
Қосымша бағыт — АҚШ-тың 1979 жылғы Тайваньмен қарым-қатынас туралы заңы бойынша Тайваньға оның мәртебесін сыртқы өзгертуден қорғануға көмектесу міндеттемесіне қарамастан, Қытайдың Тайваньды басып алуы. Тайвань географиялық тұрғыдан Тынық мұхитындағы стратегиялық маңызды Бірінші аралдар тізбегінің ортасында орналасқан және 1950 жылдан бері АҚШ қорғауымен Қытайдың бақылауына түсуден аулақ болып келді. Тайваньды Қытайдағы азаматтық соғыстың мұрасы ретінде ғана, маңызды мерзімсіз қарастырған өзінен бұрынғылардан айырмашылығы, Си парадигманы өзгертті. Ирредентистік риториканы сақтай отырып, Тайваньды басып алу оның 2050 жылға қарай аяқталуы жоспарланған «қытайлық арманының» бөлігі болып табылады. Си Тайваньның «бейбіт қайта бірігуге» келісіп, сол арқылы АҚШ-тың араласуына негізді жойғанын қалар еді, бірақ бұл болмаса, Пекин күш қолданады.
Тянься тәртібі
Тянься екі қытай иероглифінен тұрады: «аспан» және «астында», бұл «аспан астындағының бәрі» дегенді білдіреді. Тайваньды басып алу арқылы Қытай АҚШ пен оның одақтастарына Бірінші аралдар тізбегін басып алуына кедергі жасай алмайтынын көрсетеді. Ол Тынық мұхитына алысқа күш проекциялау үшін аса маңызды плацдармға ие болады және Жапония мен Оңтүстік Корея сияқты АҚШ-тың негізгі одақтастарын АҚШ-пен қорғаныс шарттарының сенімділігіне күмән келтіруге мәжбүр етеді. Ол Тынық мұхитының батыс бөлігінде үстемдік орнатады және қытайлық жаһандық артықшылықтың басталуын білдіреді.