Астрономдар Нептунның ар жағындағы 500 шақырымдық мұзды дененің ықтимал атмосферасын анықтады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Астрономдар 2026 жылғы 4 мамырда транснептундық нысан (612533) 2002 XV93 диаметрі шамамен 500 км болатын денеде атмосфера бар екенін хабарлады, бұған 2024 жылғы 10 қаңтарда Жапониядан байқалған жұлдыздың жабылуы дәлел. Жер бетіндегі қысым 100–200 нанобар деп есептелді, бұл мұндай кішкентай дене үшін күтілгеннен әлдеқайда жоғары, ал модельдер газдың толықтырусыз 1000 жылдан аз уақытта ұшып кететінін көрсетеді. Бұл жаңалық астрономдарға екі сұрақ қояды: интерпретацияны растау және атмосфераның болуын түсіндіру.
Негізгі фактілер
- (612533) 2002 XV93 нысанының диаметрі шамамен 500 км және Нептун орбитасының ар жағында айналады.
- Жабылу 2024 жылғы 10 қаңтарда Жапонияның үш нүктесінен байқалды: Киото, Кисо обсерваториясы және Фукусима.
- Есептелген жер бетіндегі қысым 100-ден 200 нанобарға дейін, бұл теңіз деңгейіндегі жер қысымынан шамамен 5–10 миллион есе жұқа.
- Модельдер атмосфераның толықтырусыз 1000 жылдан аз уақытта ұшып кететінін көрсетеді.
- Зерттеу 2026 жылғы 4 мамырда Nature Astronomy журналында Ко Аримацу және әріптестері тарапынан жарияланды.
Жұлдыз жабылуының дәлелдері
Ешбір телескоп 2002 XV93 айналасындағы атмосфералық жиекті тікелей ажырата алмады; дәлелдер 2024 жылғы 10 қаңтардағы жұлдыз жабылуынан алынды. Кәсіби және әуесқой астрономдар оқиғаны тіркеу үшін Киото, Кисо обсерваториясы және Фукусимадағы пунктте науқан ұйымдастырды. Киото мен Кисо негізгі дененің артынан өтуді тіркеді, ал Фукусимадағы жарық қисығы қатты дененің анық жабылуынсыз ықтимал біртіндеп төмендеуді көрсетті. Біріктірілген профильдер нысан айналасындағы сындыратын қабатты көрсетеді, бұл атмосфераның жарықты әлсіретуімен сәйкес келеді.
Атмосфералық қысым және ағу
Нанобар — бардың миллиардтан бір бөлігі, сондықтан болжамды атмосфера теңіз деңгейіндегі жер ауасынан шамамен 5–10 миллион есе жұқа. Тіпті Плутонның атмосферасы жер бетіндегі орташа қысымы шамамен 10 микробар болса, 2002 XV93-дегі есептелген қабаттан шамамен 50–100 есе тығыз. Толықтырусыз атмосфера 1000 жылдан аз уақытта ұшып кетуі керек — бұл Күн жүйесі тарихындағы бір сәт. Осылайша, бақылау екі жұмбақ қояды: жұлдыз жарығының интерпретациясын растау және қазіргі уақытта газдың болуын түсіндіру.