МАГАТЭ Иранның ядролық нысандарына шұғыл қол жеткізуді талап етті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Халықаралық атом энергиясы агенттігі (МАГАТЭ) Иранның ядролық нысандарына шұғыл қол жеткізуді талап етіп, ақпарат пен тексерулердің жоқтығын таратпау мәселесі деп атады. Сейсенбі күні ақпарат агенттіктері танысқан тоқсандық есепте Исфахан зауыты мен басқа да нысандардағы шешілмеген мәселелер атап көрсетілген. Иран 2025 жылғы маусымдағы АҚШ пен Израиль соққыларынан кейін МАГАТЭ-мен ынтымақтастықты тоқтатып, бомбаланған нысандарға әлі күнге дейін қол жеткізбеді.
Негізгі фактілер
- МАГАТЭ-нің тоқсандық есебінде Иранның ядролық материалы туралы ақпараттың және нысандарға қол жеткізудің жоқтығы таратпау мәселесі деп аталды.
- МАГАТЭ бас директоры Рафаэль Гросси бұрыннан келе жатқан мәселелер ұзақ мерзімді тексерілетін дипломатиялық келісім арқылы шешілуі керек деген сенімін білдірді.
- Иран Атом энергиясы ұйымының басшысы Мохаммад Эслами 26 тамызда МАГАТЭ әскери соққыға ұшыраған нысандарды нақты критерийлер мен хаттамалар әзірлемейінше тексере алмайтынын мәлімдеді.
- Тегеран 2025 жылғы маусымда АҚШ пен Израильдің Иранға соққыларынан кейін МАГАТЭ-мен ынтымақтастықты тоқтатты, кейін 2025 жылғы қыркүйекте инспекторларды жіберетінін мәлімдеді, бірақ бомбаланған ядролық нысандарға қол жеткізу әлі күнге дейін берілмеді.
- МАГАТЭ-нің соңғы есебі 21-25 қыркүйек аралығында басқарушылар кеңесінің отырысында талқыланады.
МАГАТЭ есебінің қорытындылары
МАГАТЭ Иранның ядролық нысандарына қол жеткізудің жоқтығы мәселесін шешуде «өте шұғылдықты» талап етті. Сейсенбі күні ақпарат агенттіктері танысқан тоқсандық есепте БҰҰ-ның ядролық қадағалау органы ядролық материал туралы ақпараттың және нысандарға қол жеткізудің жоқтығын таратпау мәселесі деп атады. Есепте соңғы бір жыл ішінде АҚШ пен Израиль тарапынан бірнеше рет соққыға ұшыраған Исфахан зауытына қол жеткізудің жоқтығы ерекше алаңдаушылық тудырады. МАГАТЭ бас директоры Рафаэль Гросси бұрыннан келе жатқан мәселелер мен қайталанатын дағдарыстар ұзақ мерзімді тексерілетін дипломатиялық келісім арқылы шешілуі керек деген сенімін білдірді.
Иранның ұстанымы
Иран әскери соққыға ұшыраған нысандарға қол жеткізу арнайы келісім бойынша ұйымдастырылуы керек деп мәлімдеді. Иран Атом энергиясы ұйымының басшысы Мохаммад Эслами 26 тамызда МАГАТЭ әскери шабуылға ұшыраған нысандарды тексеру үшін нақты критерийлер мен хаттамалар әзірлемейінше бұл орталықтарды тексере алмайтынын мәлімдеді. Тегеран 2025 жылғы маусымда АҚШ пен Израильдің Иранға соққыларынан кейін, оның ішінде ядролық нысандарға соққылардан кейін БҰҰ-ның ядролық қадағалау органымен ынтымақтастықты тоқтатты. 2025 жылғы қыркүйекте Иран БҰҰ агенттігінің инспекторларын жіберетінін мәлімдеді, бірақ бомбаланған ядролық нысандарға қол жеткізу әлі күнге дейін берілмеді.
Байыту және тексеру
АҚШ президенті Дональд Трамптың өткен жылы АҚШ нысандарды жойып, Тегеранның ядролық бағдарламасын әлсіретті деген мәлімдемесіне қарамастан, Иранның байытылған уран қорлары есепке алынбай қалуда. Тегеран ядролық бағдарламаға қатысты кез келген әскери амбицияларды бірнеше рет жоққа шығарып, технологияны азаматтық мақсатта пайдалану құқығын талап етті. МАГАТЭ бұған дейін Ирандағы уран байыту деңгейі азаматтық мақсаттар үшін қажеттіден айтарлықтай жоғары екенін, бірақ қару деңгейіне жетпейтінін хабарлаған. МАГАТЭ-нің соңғы есебі 21-25 қыркүйек аралығында басқарушылар кеңесінің отырысында талқыланады.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы