БҰҰ Түрікменстанда бір жылда 192 метан шығарындысы туралы ескерту бергенін хабарлады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
БҰҰ-ның спутниктік мониторингі соңғы бір жылда Түрікменстанда 192 метан шығарындысы туралы ескерту беріп, елді әлемдегі ең ауыр метан ошақтарының бірі деп анықтады. Сегіз ірі ағып кету жөндеуден кейін жойылды, оның ішінде екеуі 2026 жылдың ақпанында Довлетабад газ кен орнында болды. ЕО-ның жаңа ережелері газ импортын метан ізімен байланыстыратындықтан, мәселе коммерциялық мәнге ие болып отыр.
Негізгі фактілер
- БҰҰ-ның спутниктік мониторингі соңғы бір жылда Түрікменстанда 192 метан шығарындысы туралы ескерту берді.
- Түрікменстандағы сегіз ірі метан ағып кетуі операторлардың әрекетінен кейін жойылды, алғашқы екеуі 2024 жылдың қарашасында тіркелді.
- 2026 жылдың ақпанында Түрікменстанның ең ірі газ кен орындарының бірі Довлетабадта екі ағып кету жойылды.
- ХЭА деректері бойынша, Түрікменстанға Еуразиядағы мұнай-газ секторына қатысты MARS бақылауларының үштен бірінен астамы тиесілі.
- Түрікменстанның батыс жағалауындағы супер-эмиттерлердің белсенділігі 2020-2023 жылдар аралығында жылына шамамен 8%-ға өсті.
БҰҰ-ның метан туралы ескертулері
БҰҰ-ның метан шығарындылары туралы ескерту және әрекет ету жүйесі (MARS) ірі метан шлейфтерін анықтау үшін 30-дан астам спутниктік құралдың деректерін пайдаланады. Шлейф анықталғаннан кейін MARS ақпаратты үкіметке немесе нысан операторына жеткізеді, содан кейін шығарындылардың тоқтағанын анықтау үшін спутниктік бақылауларды қолданады. Соңғы алты айда әлемде жүйе анықтаған ең ірі алты ағып кетудің үшеуі Түрікменстанда болды, ең ірі 50 ағып кетудің тоғызы да осы елде. Ағып кетудің жойылғаны туралы соңғы расталған жағдай наурыз айында елдің негізгі газ өндіруші аймақтарының бірі Лебап уәлаятында тіркелді.
Коммерциялық және реттеуші қысым
ЕО-ның жаңа ережелері импортталатын газдың еуропалық нарыққа қолжетімділігін оның метан ізімен біртіндеп байланыстырады. ЮНЕП Халықаралық метан шығарындылары обсерваториясындағы MARS бағдарламасының менеджері Меган Деметер алғашқы жөндеулерді «керемет алғашқы қадам» деп атады, бірақ әлі көп жұмыс бар екенін атап өтті. 31 тамызда The Guardian газетіне берген түсініктемесінде ол жөндеулер Түрікменстан шығарындыларының жалпы ауқымында әзірге серпіліс білдірмейтінін мәлімдеді.
Шығарындылар қарқындылығы мен үрдістер
Халықаралық энергетикалық агенттік (ХЭА) өзінің Global Methane Tracker 2026 есебінде Түрікменстан мен Венесуэланың ірі өндірушілер арасында мұнай мен газ өндіру кезіндегі метан шығарындыларының қарқындылығы бойынша ең жоғары көрсеткіштерге ие екенін анықтады. Ең жақсы және ең нашар көрсеткіштер арасындағы алшақтық 100 еседен асады. Спутниктік зерттеулер Түрікменстанның батыс жағалауындағы супер-эмиттерлердің белсенділігі 2020-2023 жылдар аралығында жылына шамамен 8%-ға өскенін көрсетеді. ХЭА-ның өз талдауы бүкіл Түрікменстан бойынша супер-эмиттерлерден шығарындылар сол кезеңде жылына орта есеппен 15%-дан астам өскенін көрсетеді. Батыс жағалауды зерттеу сонымен қатар ондағы метан шығарындылары 2020-2023 жылдар аралығында жылына шамамен 7%-ға өскенін бағалады, бұл жалпы табиғи газ өндіру өсіміне сәйкес келеді.
2 дереккөз
Уақыт · артта қалуы