Иранның Ормуз бұғазындағы ықпалы мен Қытаймен мұнай байланысы соғыстың келесі кезеңін айқындайды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы әуе науқаны басталғанына алты ай өтсе де, Тегеран Ормуз бұғазындағы ықпалын және Қытаймен маңызды мұнай байланысын сақтап отыр. Вашингтон экономикалық шабуылға көшті: қаржы министрі Скотт Бессент 31 тамыз – 1 қыркүйекте Эшвиллде өтетін G20 қаржы министрлеріне қысым көрсетпек. Сарапшылар келесі кезең Иранның экономикалық төзімділігіне, дипломатия перспективаларына және Пекиннің Тегеранға қалпына келуге көмектесуге дайындығына байланысты болады деп есептейді.
Негізгі фактілер
- Иран экспорттайтын мұнайдың шамамен 80 пайызы Қытайға жеткізіледі, ал иран мұнайы Қытайдың шикі мұнай импортының тек 12–13 пайызын құрайды.
- Қаржы министрі Скотт Бессент 24 тамызда Иранға қарсы «экономикалық шабуыл» деп атаған шараларды жариялады және 31 тамыз – 1 қыркүйекте Эшвиллде (Солтүстік Каролина) G20 қаржы министрлеріне қысым көрсетпек.
- Иран мұнайын юаньмен сату және доллар желісінен тыс жүйелер арқылы есеп айырысу балама қаржы инфрақұрылымын нығайтуы мүмкін, деп есептейді Демократияны қорғау қорынан Элейн Дезенски.
- Отставкадағы вице-адмирал Роберт Харвард, АҚШ Орталық қолбасшылығының бұрынғы орынбасары, тұрақты экономикалық қысым уақыт өте келе Иран үкіметі үшін ішкі қатерге айналуы мүмкін деп мәлімдеді.
Экономикалық қысым науқаны
Вашингтон енді қақтығысты экономикалық соғыс ретінде көрсетеді: қаржы министрі Скотт Бессент 24 тамызда Иранды одан әрі оқшаулау үшін «экономикалық шабуыл» деп атаған шараларды жариялады. Бессент 31 тамыз – 1 қыркүйекте Солтүстік Каролина штатының Эшвилл қаласында өтетін кездесулерде G20 қаржы министрлеріне қысым көрсетпек. Отставкадағы вице-адмирал Роберт Харвард, АҚШ Орталық қолбасшылығының бұрынғы орынбасары, егер Тегеран ақыр соңында Ислам революциясы сақшылар корпусына, «Басидж» жасақтарына және басқа мемлекеттік институттарға төлей алмаса немесе қарапайым ирандықтар отын және басқа да бірінші қажеттілік тауарларының тапшылығына тап болса, қысым ішкі қатерге айналуы мүмкін деп мәлімдеді. Харвард қысқы жағдайлар қысымды ерекше ауыр етуі мүмкін екенін қосты.
Қытайдың рөлі және доллардың әлсіреуі
Демократияны қорғау қорының Экономикалық және қаржылық қуат орталығының жетекшісі Элейн Дезенски Қытайдың Иранмен экономикалық қарым-қатынасы айтарлықтай екенін, бірақ дәстүрлі мағынадағы одақ емес екенін айтты. Оның айтуынша, Иран экспорттайтын мұнайдың шамамен 80 пайызы Қытайға жеткізіледі, бірақ иран мұнайы Қытайдың шикі мұнай импортының тек 12–13 пайызын құрайды. Егер Қытай иран мұнайын сатып алуды тоқтатса, бұл орасан зор әсер етер еді, деді Дезенски, алайда әзірге Пекин Тегеранмен сауда қатынастарына қатысты АҚШ қысымына қарсы тұрып отыр. Иран мұнайын юаньмен сату және доллар желісінен тыс жүйелер арқылы есеп айырысу балама қаржы инфрақұрылымын нығайтуы мүмкін, және Дезенскидің айтуынша, Иранның бұл мәмілелерді қалай жүргізетіні және Қытайдың оларды қалай қолдайтыны АҚШ долларының әлемдік энергетикалық нарықтағы рөлін әлсірету әрекеті болып табылады.
Дипломатия перспективалары
Әрі қарайғы әскери іс-қимылдар жоққа шығарылмағанымен, ресми тұлғалар олардың тиімділігінің шегіне жеткен болуы мүмкін екенін — басқаша айтқанда, соққы беретін нысандар қалмағанын айтты. RFE/RL Вашингтон саясатының барлық спектрінен сұраған сарапшылар келесі кезең төрт сұрақпен айқындалады деп есептейді: Иран экономикалық қысымға қанша уақыт төтеп бере алады, дипломатия әскери жетістіктерді тұрақты реттеуге айналдыра ала ма, Ормуз бұғазымен не болады және Ресей мен Қытай Тегеранға қалпына келуге көмектесе ме.
1 дереккөз
Иранның Ормуз бұғазындағы ықпалы мен Қытаймен мұнай байланысы соғыстың келесі кезеңін айқындайды
