Басты бетке

1 қыркүйектен бастап Қазақстанда мектептер, зейнетақы және салықтар бойынша өзгерістер күшіне енеді

2 мин
1 қыркүйектен бастап Қазақстанда мектептер, зейнетақы және салықтар бойынша өзгерістер күшіне енеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.

2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап Қазақстанда мектептердегі бағалаудың жаңа ережелері, зейнетақы жинақтарын басқарудың кеңейтілген мүмкіндіктері және салық декларацияларын тапсыру мерзімдері күшіне енеді. Өзгерістер 4,1 млн-нан астам оқушыны қамтиды, 7 қыркүйектен бастап зейнетақы жинақтарының 100%-ын жеке басқарушыларға беруге мүмкіндік береді және азаматтардың жекелеген санаттарын 15 қыркүйекке дейін декларация тапсыруға міндеттейді.

Негізгі фактілер

  • 2026-2027 оқу жылында Қазақстандағы 8 000-нан астам мектепте 4,1 млн-нан астам оқушы білім алады, оның ішінде 380 000 бірінші сынып оқушысы және 227 000 он бірінші сынып оқушысы.
  • 7 қыркүйектен бастап қазақстандықтар зейнетақы жинақтарының 100%-ын жеке инвестициялық портфель басқарушыларына бере алады, бұрынғы 50% орнына.
  • Мемлекеттік қызметшілер, компания құрылтайшылары және цифрлық активтер иелерін қоса алғанда, азаматтардың жекелеген санаттары 2025 жылға арналған 270.00 нысанындағы кірістер мен мүлік туралы декларацияны 15 қыркүйекке дейін тапсыруы тиіс.
  • Қазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлеме бойынша кезекті шешімін 4 қыркүйекте Астана уақытымен сағат 12:00-де жариялайды, маусымда 16,75%-ға төмендетілгеннен кейін.
  • Бастауыш сынып оқушылары енді бөлім және тоқсан бойынша жиынтық бағалауды тапсырмайды; оның орнына мұғалімдер диктанттар, практикалық және шығармашылық жұмыстарды қолданады.

Оқушыларды бағалаудағы өзгерістер

1 қыркүйектен бастап қазақстандық мектептердің бастауыш сыныптарында бөлім бойынша жиынтық бағалау және тоқсан бойынша жиынтық бағалау жойылады. Оқу-ағарту министрлігі шешімді жиі бағалаудан материалды түсінуге және білімді қолдана білуге басымдық берумен түсіндірді. 2-4 сыныптар үшін күнделікті қалыптастырушы бағалау енді тоқсандық бағаның 50%-ын құрайды, бұрынғы 25% орнына. Мұғалім әр оқушыны тоқсан ішінде әр пән бойынша өткізілген сабақтардың кемінде 30%-ында бағалауы тиіс. Жаңа міндетті курстар енгізіледі: 5-7 сыныптар үшін «Конституция негіздері», 8-11 сыныптар үшін «Заң және тәртіп» және 5-11 сыныптар үшін «Жеке қауіпсіздік».

Зейнетақы жинақтарын басқаруды кеңейту

7 қыркүйектен бастап қазақстандықтар зейнетақы жинақтарының 100%-ын жеке инвестициялық портфель басқарушыларына бере алады. Бұрын лимит жинақтардың 50%-ын құрады; жаңа ереже қаражатты өзіндік инвестициялық стратегиялары бар компанияларға толық беруге мүмкіндік береді. Егер өтініш берілмесе, жинақтар Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры арқылы Қазақстан Ұлттық банкінің басқаруында қалады. Белгілі бір жағдайларда өтемақы төлеу жөніндегі мемлекеттік кепілдік жинақтар жеке басқарушыға берілгеннен кейін қолданылмайды. БЖЗҚ сайтында салыстыру және таңдау үшін жеке басқарушылардың шарттары туралы ақпарат орналастырылады.

Салық декларациясын тапсыру мерзімі

15 қыркүйекке дейін жекелеген қазақстандықтар 2025 жылға арналған 270.00 нысанындағы кірістер мен мүлік туралы декларацияны тапсыруы тиіс. Міндеттеме мемлекеттік қызметшілер мен олардың жұбайларына, компания басшылары мен құрылтайшыларына, жеке практикамен айналысатын тұлғаларға, цифрлық активтер иелеріне және кірістерден салықты өз бетінше төлеуге міндетті адамдарға қолданылады. 2025 жылы Қазақстанда немесе шетелде 20 000 АЕК-тен (86,5 млн теңге) асатын сомаға мүлік немесе басқа активтер сатып алған азаматтар да декларация тапсыруға міндетті. Декларацияда кірістер, салық шегерімдері, шетелдік активтер, бағалы қағаздар, шетелдік компаниялардағы үлестер, сондай-ақ мүлікті сатып алу және сату туралы мәліметтер көрсетілуі мүмкін.