ALICE БАК-та оттегі соқтығысуларында ағын сөндірілуін анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
ЦЕРН-нің Үлкен адрон коллайдеріндегі ALICE коллаборациясы 5,36 ТэВ нуклон жұбына энергиямен оттегі ядроларының соқтығысуында партондардың энергия жоғалтуының тікелей дәлелін хабарлады. Нәтиже ағын сөндірілуінің дәлелдерін зерттелген ең кіші ядролық жүйеге дейін кеңейтеді. Әрқайсысында сегіз протон мен сегіз нейтрон бар оттегі-16 ядролары протондық және қорғасындық соқтығысулар арасындағы аралық сынақ қызметін атқарады.
Негізгі фактілер
- ALICE коллаборациясы 5,36 ТэВ нуклон жұбына энергиямен оттегі соқтығысуларында партондардың энергия жоғалтуының тікелей дәлелін хабарлайды.
- Үлкен адрон коллайдері 2025 жылдың шілдесінде оттегі-оттегі және неон-неон соқтығысуларының алғашқы сеансын аяқтады.
- Әрбір толық иондалған оттегі-16 ядросында сегіз протон мен сегіз нейтрон бар.
- Қорғасын-208 ядросында 208 протон мен нейтрон бар, бұл оттегіні дәстүрлі ауыр иондық жүйеден айтарлықтай жеңіл етеді.
- Протон-протон және протон-қорғасын соқтығысулары ағынға ұқсас корреляцияларды көрсетті, бірақ энергия жоғалтуының тікелей дәлелі табылмай қалды.
Кварк-глюондық плазма
Үлкен жарылыстан кейінгі алғашқы бірнеше микросекундта температура кварктар мен глюондардың протондар мен нейтрондар ішінде қалуы үшін тым жоғары болды. Материя кварк-глюондық плазма деп аталатын күйде болды, ол сирек газға қарағанда өте төмен тұтқырлығы бар күшті байланысқан сұйықтық сияқты әрекет етеді. ЦЕРН ауыр ядроларды соқтығыстыру арқылы кварк-глюондық плазманың микроскопиялық тамшыларын жасаған болатын. Соңғы жетістік шешуші сигнал пайда болуы үшін соқтығысатын ядролардың қаншалықты кіші болуы мүмкін екеніне қатысты.
Оттегі соқтығысулары
2025 жылдың шілдесінде Үлкен адрон коллайдері оттегі-оттегі және неон-неон соқтығысуларының алғашқы сеансын аяқтады. БАК оттегі ядроларын массалар центрі жүйесінде нуклон жұбына 5,36 тераэлектронвольт энергиямен соқтығыстырды. Оттегі аралық сынақ болып табылады: қорғасыннан айтарлықтай кіші, бірақ таза салыстырулар үшін жеткілікті құрылымдалған. Кіші протондық соқтығысулар ұжымдық мінез-құлықты көрсетті, бірақ энергия жоғалтуының тікелей дәлелі табылмай қалды.
Ағын сөндірілуі
Соқтығысудың басындағы қатты әрекеттесу жоғары энергиялы кварк немесе глюон тудыруы мүмкін, оларды бірге партондар деп атайды. Партон детекторға өз бетінше жете алмайды; жүйе салқындаған сайын ол ағын деп аталатын қарапайым бөлшектердің тар ағынына фрагментацияланады. Егер партон кварк-глюондық плазма арқылы өтсе, ол ортамен әрекеттесіп, энергиясының бір бөлігін жоғалтады — бұл әсер ағын сөндірілуі деп аталады. ALICE коллаборациясының оттегі-оттегі соқтығысуларын талдауы энергиялы кварктар мен глюондардың ортадан өткенде энергия жоғалтқанының тікелей дәлелін хабарлайды.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы