Қазақстанда мүгедектігі бар балалар саны бір жылда 6,8%-ға өсіп, 122,5 мыңға жетті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанда мүгедектігі бар адамдар саны 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша 756 241 адамға жетті, деп хабарлайды Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі. Ең жылдам өсім 18 жасқа дейінгі балалар арасында тіркелді — олардың саны бір жылда 6,8%-ға өсіп, 122,5 мыңға жетті. Өсім аутизм мен генетикалық бұзылыстарға скринингтің кеңеюімен, шала туған нәрестелерді күтудің жақсаруымен және Астана сияқты ірі қалаларға ішкі көші-қонмен байланыстырылады.
Негізгі фактілер
- Қазақстанда мүгедектігі бар адамдардың жалпы саны 2026 жылғы 1 шілдеде 756 241 адамға жетті, бұл 2025 жылмен салыстырғанда шамамен 12,3 мыңға көп.
- 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балалар саны бір жылда 6,8%-ға өсіп, 2026 жылдың ортасына қарай 122,5 мыңға жетті — бұл ересектерге қарағанда шамамен төрт есе жылдам.
- Астанада мүгедектігі бар балалар саны 17%-ға өсті — 2025 жылғы 10,9 мыңнан 2026 жылдың ортасына қарай 12,7 мыңға дейін, енді балалар елордадағы барлық мүгедектігі бар адамдардың 30%-ға жуығын құрайды.
- Мүгедектігі бар адамдар ең көп тіркелген аймақ — Түркістан облысы, 103 585 адам, одан кейін Алматы — 59 916 және Қарағанды облысы — 55 540.
- 2026 жылы ерлер мүгедектігі бар адамдардың жалпы санының 55,58%-ын (420 320 адам), әйелдер 44,42%-ын (335 921 адам) құрайды.
Балалар мүгедектігінің өсуі
Қазақстанда мүгедектігі бар балалар саны 2025 жылғы шамамен 114,7–117 мыңнан 2026 жылғы 1 шілдеде 122,5 мыңға дейін өсті. Бір жылдағы 6,8%-дық бұл өсім ересек тұрғындар арасындағы мүгедектік өсімінен шамамен төрт есе жоғары. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі өсімді кіші жастағы балаларда аутизм спектрі бұзылыстары мен генетикалық ауытқуларға скринингтің кеңірек қолданылуымен байланыстырады. Медициналық көмектің жақсаруы өте төмен салмақпен туған нәрестелерді көбірек аман алып қалуға мүмкіндік береді, бірақ кейін оларға ұзақ оңалту қажет болып, мүгедектік мәртебесі белгіленеді.
Аймақтық айырмашылықтар
Түркістан облысы 103 585 мүгедектігі бар адаммен көш бастап тұр, одан кейін Алматы — 59 916 және Қарағанды облысы — 55 540. Қарағанды облысының көрсеткіштеріне шахтерлік еңбек пен кәсіптік ауруларға байланысты аймақтың ерекшелігі әсер етеді. Мүгедектігі бар адамдар ең аз тіркелген аймақтар — Ұлытау облысы — 11 088, Солтүстік Қазақстан облысы — 23 756 және Абай облысы — 24 087. Мүгедектігі бар балалары бар отбасылардың оңалту орталықтары мен инклюзивті білімге қол жеткізу үшін қалаларға ішкі көші-қоны әсіресе Астанада байқалады, онда мүгедектігі бар балалар саны бір жылда 17%-ға өсті.
Саясатқа әсері
Мүгедектігі бар балалар санының өсуі Астана мен облыс орталықтарында түзету мектептеріне, балабақшаларға және арнайы дамыту кабинеттеріне қосымша қажеттілік туғызады. Министрлік деректеріне сәйкес, балаларды оңалту Қазақстанның әлеуметтік саясатының негізгі бағыттарының біріне айналуда.
2 дереккөз
Қазақстанда мүгедектігі бар балалар саны бір жылда 6,8%-ға өсіп, 122,5 мыңға жетті
