Цифрлық егемендік мемлекеттік қауіпсіздіктің басты мәселесіне айналуда — ҚР сарапшысы
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Цифрлық трансформация тек технологиялық немесе экономикалық мәселе болудан қалып, мемлекеттік қауіпсіздік пен егемендіктің ажырамас бөлігіне айналды, деп мәлімдеді қырғызстандық саясаттанушы Уланбек Асаналиев. Оның айтуынша, деректер мен жасанды интеллектті бақылау ұлттық егемендікпен тікелей байланысты, сондықтан мемлекеттер өз деректерінің қайда сақталатынын және маңызды технологиялардың кімге тиесілі екенін нақты білуі керек. Сарапшының пікірі Қырғызстан 2026 жылы ШЫҰ цифрлық іс-шараларын, соның ішінде сәуірде Бішкекте өткен АКТ министрлерінің кездесуін қабылдағаннан кейін айтылды.
Негізгі фактілер
- 2026 жылдың сәуірінде Бішкекте ШЫҰ елдерінің АКТ басшыларының кездесуі өтіп, онда аймақтық деректер орталықтарын құру және ЖИ дамыту тұжырымдамасы қабылданды.
- Бішкекте сондай-ақ «ШЫҰ кеңістігіндегі ЖИ: сенім және тұрақты даму» форумы мен ШЫҰ Цифрлық жастар форумы өтті, олар кадрлар даярлау мен технологиялық кәсіпкерлікке арналды.
- Қырғызстандық саясаттанушы Уланбек Асаналиев кибершабуылдар мемлекеттік жүйелердің, банктердің және энергетикалық желілердің жұмысын тоқтатуы мүмкін екенін, бұл бірлескен құқық қорғау шараларын қажет ететінін мәлімдеді.
- Асаналиев цифрлық егемендікті технологиялық оқшаулану немесе шетелдік технологиялардан бас тарту деп түсінбеу керектігін атап өтті.
ШЫҰ цифрлық күн тәртібі
2026 жылдың сәуірінде Бішкекте ШЫҰ елдерінің АКТ басшыларының кездесуі өтіп, онда аймақтық деректер орталықтарын құру және ЖИ дамыту тұжырымдамасы қабылданды. Кейін Бішкекте «ШЫҰ кеңістігіндегі ЖИ: сенім және тұрақты даму» форумы мен ШЫҰ Цифрлық жастар форумы өтті. Бұл форумдарда кадрлар даярлау мен технологиялық кәсіпкерлік мәселелері талқыланды, деп атап өтті қырғызстандық саясаттанушы Уланбек Асаналиев.
Киберқауіптер және егемендік
Асаналиев кибершабуылдар мемлекеттік жүйелердің, банктердің және энергетикалық желілердің жұмысын тоқтатуы мүмкін екенін ескертті. Оның айтуынша, ШЫҰ деңгейінде мұндай қауіптерге қарсы бірлескен құқық қорғау шаралары қарастырылды. Сарапшы цифрлық егемендік мемлекеттің өз цифрлық кеңістігіндегі ережелерді айқындауды, маңызды деректер мен инфрақұрылымды қорғауды, сондай-ақ технологияларды таңдау мүмкіндігін сақтауды білдіретінін атап өтті. Ол әлемдік технологиялық платформалардың, бұлтты сервистердің, ЖИ жүйелерінің және цифрлық инфрақұрылымның едәуір бөлігі шектеулі ғаламдық компаниялардың бақылауында екенін атап өтті.
3 дереккөз
Цифрлық егемендік мемлекеттік қауіпсіздіктің басты мәселесіне айналуда — ҚР сарапшысы
