Каспий деңгейі 2100 жылға қарай 21 метрге төмендеп, порттар мен балық шаруашылығына қауіп төндіруі мүмкін
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Әлемдегі ең үлкен ішкі су айдыны саналатын Каспий теңізінің деңгейі бөгеттер, су ресурстарын басқару және климаттың өзгеруі салдарынан 2100 жылға қарай шамамен 21 метрге төмендеуі мүмкін. Деңгей 10 метрге төмендеген жағдайда солтүстік акваторияның едәуір бөлігі құрлыққа қосылып, қазіргі су бетінің үштен біріне жуығы жойылады. Бес жағалау мемлекетіне бірлескен табиғат қорғау жобаларын жүзеге асыруға саяси келіспеушіліктер кедергі келтіруде.
Негізгі фактілер
- Ғалымдардың болжамы бойынша, Каспий теңізінің деңгейі 2100 жылға қарай шамамен 21 метрге төмендеуі мүмкін.
- Деңгей 10 метрге төмендегенде солтүстік акваторияның едәуір бөлігі құрлыққа қосылып, қазіргі су бетінің үштен біріне жуығы жойылады.
- Каспий теңізі Иран, Ресей, Әзірбайжан, Түрікменстан және Қазақстан жағалауларын шайып жатыр.
- Германия, Австрия және Швейцария арасында орналасқан Боден көлі осы жазда қатты булану салдарынан өте төмен деңгейге дейін түсті.
- 1970-жылдардың соңында Боден көлі тыңайтқыштармен қатты ластанып, балдырлардың жаппай көбеюіне, оттегінің жетіспеушілігіне және шомылуға тыйым салуға әкелді.
Каспий теңізінің тартылуы
Жердегі ең үлкен ішкі су айдыны саналатын Каспий теңізі 1990-жылдардан бері қарқынды түрде тартылып келеді. Себептері — Еділ бассейніндегі бөгеттер мен су ресурстарын басқару, сондай-ақ адам әрекетінен туындаған климаттың өзгеруі. Жоғары температура булануды күшейтіп, тартылуды жеделдетеді. Порттарда түбін тереңдету жұмыстары жиі жүргізілуде, балық қоры азайып, сулы-батпақты алқаптарға қауіп төніп, каспий итбалығының мекендейтін аумақтары құрғап барады. Ғалымдар Арал теңізіне ұқсас, құрғаған түбінен шаң мен зиянды заттардың көтерілуі мүмкін екенін ескертеді.
Боден көлінің қалпына келуі
Германия, Австрия және Швейцария арасында орналасқан Боден көлі осы жазда қатты булану салдарынан өте төмен деңгейге дейін түсті. 1970-жылдардың соңында көл тыңайтқыштармен қатты ластанып, экологиялық апатқа ұшырау қаупі төнді. Балдырлардың жаппай көбеюі және терең қабаттардағы оттегінің жетіспеушілігі балықтарға қауіп төндіріп, шомылуға тыйым салуға әкелді. Ағынды суларды тазартуды жетілдіру және фосфорды жою арқылы оның концентрациясын едәуір төмендетуге қол жеткізілді.
1 дереккөз
Каспий деңгейі 2100 жылға қарай 21 метрге төмендеп, порттар мен балық шаруашылығына қауіп төндіруі мүмкін
