Қазақстан мен ЯСЖТҰ елдерді ядролық сынақтарға мораторийді сақтауға шақырды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан мен Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарт ұйымы барлық мемлекеттерді ядролық сынақтарға мораторийді сақтауға шақырды, ал шартқа әлі қол қоймаған немесе ратификацияламағандарға мұны дереу жасау ұсынылды. Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев пен ЯСЖТҰ атқарушы хатшысы Роберт Флойд ядролық сынақтарға қарсы іс-қимыл халықаралық күніне орай бірлескен мәлімдеме жасады. Үндеу 450-ден астам ядролық сынақ өткізілген Семей полигонының жабылғанына 35 жыл толуына орай айтылды.
Негізгі фактілер
- Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартқа 188 мемлекет қол қойды, 179-ы ратификациялады, бірақ ол әлі күшіне енген жоқ.
- Қазақстан Семей ядролық полигонын 1991 жылғы 29 тамызда, төрт онжылдықта 450-ден астам ядролық сынақтан кейін жапты.
- Қазақстанда Ұлттық ядролық орталық пайдаланатын Халықаралық мониторинг жүйесінің бес станциясы жұмыс істейді.
- 2026 жылы Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шартқа қол қойылғанына 20 жыл толады.
Бірлескен мәлімдеме
Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев пен ЯСЖТҰ атқарушы хатшысы Роберт Флойд ядролық сынақтарға қарсы іс-қимыл халықаралық күніне орай бірлескен мәлімдеме жасады. Мәлімдемеде барлық мемлекеттерге ядролық сынақтарға қолданыстағы мораторийлерді сақтауға және растауға шақыру бар. ЯСЖТҰ-ға әлі қол қоймаған немесе ратификацияламаған мемлекеттерге мұны дереу жасау қатаң ұсынылады.
Семей мұрасы
Қазақстан Семей ядролық полигонын 1991 жылғы 29 тамызда жапты. Төрт онжылдықтан астам уақыт ішінде онда 450-ден астам ядролық сынақ өткізілді. Мәлімдемеде полигонның жабылуы маңызды саяси сигнал болғаны және 1996 жылы ЯСЖТҰ қабылдануына үлес қосқаны атап өтіледі.
Шарт мәртебесі және мониторинг
ЯСЖТҰ-ға 188 мемлекет қол қойды, 179-ы ратификациялады, алайда шарт әлі күшіне енген жоқ. Қазақстан мен ЯСЖТҰ шарттың күшіне енуіне қол жеткізу және ядролық сынақтарға толық тыйымды заңды түрде бекіту қажеттігін атап өтті. Қазақстан халықаралық бақылау жүйесіне қатысып, Ұлттық ядролық орталық пайдаланатын бес мониторинг станциясын орналастырады. Әлемде жүйенің 308 нысаны сертификатталған — 293 мониторинг станциясы және 15 радионуклидтік зертхана.
2 дереккөз
Қазақстан мен ЯСЖТҰ елдерді ядролық сынақтарға мораторийді сақтауға шақырды
