Нетаньяху «Альталена» сынықтарын азаматтық соғыс ескертуі емес, қарсыластарына ескерту ретінде пайдаланады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху 24 тамызда Тель-Авивтегі «Эцель» мұражайында «Альталена» кемесінің сынықтары табылғаннан кейін сөз сөйледі. Ол кемені көтеріп, оны «Азаматтық соғысқа енді ешқашан жол жоқ» деген үндеуі бар символға айналдыруға уәде берді. Бұл оқиға Израильдегі ескі жікшілдікті қайта ашты, бірақ оның астында еврейлердің басымдығы, оккупация және әскери күш мәселелерінде кең консенсус жатыр.
Негізгі фактілер
- Оңшыл сионистік әскерилендірілген «Эцель» ұйымына тиесілі «Альталена» кемесі 1948 жылы жаңа құрылған Израиль әскері тарапынан атқыланды.
- Кеме Тель-Авив жағалауында атқыланған кезде бортында 900-ден астам иммигрант, дәрі-дәрмек және үлкен көлемдегі қару-жарақ болды.
- «Эцель» жетекшісі Менахем Бегин «Альталена» бортында болды және азаматтық соғыстан сақтандырып, жақтастарын жауап қайтармауға шақырды.
- 2023 жылғы 7 қазандағы шабуылдар Израильдің қауіпсіздік доктринасын іс жүзінде бірден өзгертті.
«Альталена» оқиғасы
«Альталена» еврей саяси өмірінің шектен тыс ұлтшыл көзқарасын насихаттаған және еврейлердің әскери басымдығын жақтаған, «Иргун» деген атпен кеңінен танымал «Эцель» ұйымына тиесілі болды. 1948 жылдың маусымында, «Эцель» жаңа құрылған Израиль әскеріне қосылып жатқан кезде, «Альталена» 900-ден астам иммигрант, дәрі-дәрмек және үлкен көлемдегі қару-жарақпен келді. «Иргун» мен үкімет қару-жарақты бақылау мәселесінде келісімге келе алмады, дау қарулы қақтығысқа ұласты. Тель-Авивтің солтүстігіндегі алғашқы қақтығыстан кейін кеме оңтүстікке, қалаға қарай бет алды, солшыл премьер-министр Давид Бен-Гурион Израиль күштеріне оны Тель-Авив жағалауында атқылауға бұйрық берді. Бортта болған «Эцель» жетекшісі Менахем Бегин жақтастарын жауап қайтармауға шақырып, азаматтық соғыстан сақтандырды.
Саяси символизм
Израильдік оңшылдар үшін «Альталена» солшылдардың өз саяси билігін таңу үшін өз еврейлеріне қарсы күш қолдануға дайындығының символына айналды. Бұл эпизод тарихи реніш ретінде сақталды, бірақ ешқашан Израиль саяси өмірінің тұрақты ерекшелігіне айналмады. Оның сайлау науқаны қызған кезде табылуы бұл символизмді күрт қайта жандандырды. Бегиннің азаматтық соғысқа қарсы ескертуін алға тартып, сонымен бірге оңшылдардың солшылдарға деген ең ескі реніштерінің бірін қайта тірілте отырып, Нетаньяху жай ғана бірлікке шақырған жоқ. Ол сондай-ақ жасырын қоқан-лоққы айтты: біз не істегендеріңді есте сақтаймыз. Қажет болса, сендер бізге қалай келсеңдер, біз де сендерге солай барамыз.
Азаматтық соғыстың орнына консенсус
Мақалада Израиль азаматтық соғысқа бет алмайды деп тұжырымдалады, өйткені Израиль қоғамдық пікірінде терең идеологиялық жік жоқ. Оның орнына кең әрі терең консенсус бар, ал қауіпсіздік Израиль қоғамдық өмірі мен болмысының іргетасы болып, барлық басқа мәселелерден басым түседі. Израиль мемлекетінің басты мақсаты — еврейлердің өмірін сақтап қалу, жақсырақ жағдайда көршілерінен, ең алдымен палестиналықтардан басымдығын орнату. Қауіпсіздік «саясаттан тыс» деп саналады, ал 2023 жылғы 7 қазандағы шабуылдар Израильдің қауіпсіздік доктринасын іс жүзінде бірден өзгертті.
1 дереккөз
Нетаньяху «Альталена» сынықтарын азаматтық соғыс ескертуі емес, қарсыластарына ескерту ретінде пайдаланады
