Гутерриш базалық келісімдерсіз бітімгерлік миссияларды орналастырмауға шақырды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш бітімгерлікті түбегейлі қайта құруға шақырып, миссиялар тек бейбіт келісім немесе тұрақты атысты тоқтату болған жағдайда ғана орналастырылуы тиіс екенін мәлімдеді. Ол Бас Ассамблеяға бітімгерлік операциялардың барлық спектрі бойынша ұсыныстары бар жаңа баяндаманы ұсынды. Бұл үндеу 1945 жылдан бері болмаған деңгейге жеткен соғыстар санының өсуі және жауынгерлік шығындардың артуы аясында айтылды.
Негізгі фактілер
- Гутерриш бүгінде әлемде 1945 жылдан бері болмаған көп соғыс өршіп тұрғанын, ал соңғы бес жылда ұрыс қимылдары кезінде алдыңғы 25 жылға қарағанда көбірек адам қаза тапқанын мәлімдеді.
- Бас хатшы бейбіт келісім арқылы реттелген қақтығыстардың үлесі соңғы онжылдықтардағы ең төменгі көрсеткіш екенін атап өтті.
- Гутерриш бітімгерлік операциялар тек бейбіт келісімге қол жеткізілгенде немесе кем дегенде тұрақты атысты тоқтату болғанда ғана орналастырылуы тиіс екенін мәлімдеді.
- «БҰҰ-ның бейбітшілік пайдасына барлық операцияларының болашағына шолу» атты баяндама назарды превентивті дипломатияға, бейбітшілік құруға және қабылдаушы елдермен тығыз әріптестікке аударуды ұсынады.
- Гутерриш қаржыландырудың қысқаруы аясында бітімгерлік миссиялардың технологиялық әлеуетін нығайтуға шақырды және кінәлілерді жауапкершілікке тарта отырып, БҰҰ бітімгерлеріне шабуылдарды тоқтатуды талап етті.
Қақтығыстардың өзгермелі сипаты
Гутерриш Бас Ассамблеяда қақтығыстардың табиғаты қарқынды өзгеріп жатқанын мәлімдеді: дрондар белсенді қолданылуда, жасанды интеллект негізіндегі өлімге әкелетін автономды қаруды қолдану мүмкіндіктері талқылануда, ядролық қаруды қолдану қаупі артып келеді. Ол жан-жақты бейбіт келісімдердің сирек жасалатынын, ал бейбіт келісім арқылы реттелген қақтығыстардың үлесі соңғы онжылдықтардағы ең төменгі көрсеткіш екенін атап өтті. Геосаяси шиеленіс пен поляризация жағдайында БҰҰ-ның бітімгерлік операциялары ресурстар мен мандаттар дағдарысына тап болды, ал мүше мемлекеттердің бейбітшілікке төнетін қатерлерді түсінудегі пікірлері алшақтай түсуде. Гутерриш мұның салдары айқындығы жеткіліксіз мандаттарға әкелуі мүмкін екенін ескертті.
Ұсынылған реформалар
Баяндама бүкіл бітімгерлік жүйесін ауқымды «қайта іске қосуға» және оны жаңа шындыққа бейімдеуге шақырады. Ол бітімгерлік құралдардың барлық спектрі бойынша практикалық ұсыныстарды қамтиды — БҰҰ Бас хатшысының Судан жөніндегі жеке өкілінің кеңсесі мен БҰҰ-ның Орталық Азияға арналған превентивті дипломатия жөніндегі өңірлік орталығынан бастап, Конго Демократиялық Республикасы мен Оңтүстік Судандағы сияқты ауқымды көпөлшемді миссияларға дейін. Стратегия БҰҰ-ның басқа құрылымдарымен нақты «еңбек бөлінісін» және миссиялардың икемділігі мен жеделдігін арттыруды көздейді. Гутерриш сондай-ақ қаржыландырудың қысқаруы аясында бітімгерлік операциялардың технологиялық әлеуетін нығайтуға шақырды.
Бітімгерлерді қорғау
Көгілдір береттерге шабуылдардың жиілегенін айта келе, Гутерриш БҰҰ бітімгерлеріне шабуылдарды тоқтатуды және кінәлілерді жауапкершілікке тартуды талап етті. Ол: «Ешқандай жазасыздық. Ешқандай ерекшелік» деп мәлімдеді.
1 дереккөз
Гутерриш базалық келісімдерсіз бітімгерлік миссияларды орналастырмауға шақырды
