Қазақстан мемлекеттік шығыстарды цифрлық бақылауға көшіріп, денсаулық сақтау мен мектептерде миллиардтаған теңге үнемдеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан үкіметі 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында МӘМС жүйесіндегі жаңа цифрлық алаяқтыққа қарсы тетіктер 4 млрд теңгеден астам негізсіз төлемдердің алдын алғанын хабарлады. Астанада 207 емхана базасында пилоттық режимде іске қосылған Qalqan платформасы медициналық көмектің 92 түрінің 20-сын қазірдің өзінде төлейді. Жекеменшік мектептерге арналған OrtaBilim цифрлық сервисі төрт айда 8 млрд теңге үнемдеді.
Негізгі фактілер
- МӘМС жүйесіндегі алаяқтыққа қарсы тетіктер 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында медициналық ұйымдарға қаражат аударылғанға дейін 4 млрд теңгеден астам сомаға ақауларды анықтады.
- Qalqan цифрлық платформасы Астанада 207 емхана базасында пилоттық режимде жұмыс істеп, медициналық көмектің 92 түрінің 20-сын төлеп, тағы 60-ын тестілеуден өткізуде.
- Жекеменшік мектептерге арналған OrtaBilim цифрлық сервисі жан басына шаққандағы қаржыландыруды есептеуді автоматтандыру арқылы төрт айда 8 млрд теңге үнемдеді.
- Цифрлық тексеру оқытуға арналмаған ғимараттарда орналасқан 145 жекеменшік мектепті анықтады, олар бойынша мемлекеттік тапсырыс көлемі 38 млрд теңгені құрайды.
- 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ғимараттары білім беру қызметіне арналған мақсатты белгісі жоқ жекеменшік мектептерде мемлекеттік тапсырысты қаржыландыру тоқтатылады.
Медициналық көмек төлемдерінің реформасы
Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры 2026 жылғы қаңтарда Қаржы министрлігінің қарамағына берілді, ал ақпанда қаражатты басқару тиімділігі мен қаржылық тәртіпті арттыру үшін МӘМС реформасы басталды. Qalqan платформасы медициналық көмекті жоспарлау, сатып алу, бақылау және төлеуді бірыңғай цифрлық контурға біріктіреді. Астанада пилоттық режимде 207 емхана қосылды, медициналық көмектің 92 түрінің 20-сы бойынша төлем жүзеге асырылып жатыр, тағы 60 түрі бойынша тестілеу жүргізілуде. Жыл соңына дейін медициналық көмектің барлық мәлімделген түрлерін өнеркәсіптік пайдалануға көшіру жоспарлануда. Пациенттер медициналық ұйымға баруын eGov Mobile қосымшасындағы QR-код арқылы растай алады, алдағы уақытта сервисті екінші деңгейлі банктердің қосымшаларында да іске қосу жоспарлануда.
Жекеменшік мектептерді қаржыландыруды бақылау
2025 жылдың күзінде іске қосылған OrtaBilim сервисі жекеменшік мектептерді жан басына шаққандағы қаржыландыруды Қаржы министрлігінің e-Qazyna платформасына көшірді. Қаржыландыру сомасы оқушылар санын, оқыту жағдайларын және белгіленген нормативтерді ескере отырып автоматты түрде есептеледі, деректер үлгерімді есепке алу жүйелерімен, соның ішінде «Күнделікпен» интеграция арқылы нақты уақыт режимінде тексеріледі. Платформада 899 жекеменшік мектеп цифрландырылды, 2026 жылғы қаңтар–мамыр аралығында оператор 749 мектептің актілерін 102,9 млрд теңгеге төледі. Цифрлық тексеру оқытуға арналмаған ғимараттардағы 145 жекеменшік мектепті анықтады: коттедждер, кеңселер және бұрынғы өндірістік үй-жайлар, олар бойынша мемлекеттік тапсырыс көлемі 38 млрд теңгені құрайды. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ғимараттары білім беру қызметіне арналған мақсатты белгісі жоқ жекеменшік мектептерде мемлекеттік тапсырысты қаржыландыру тоқтатылады, иелері осы мерзімге дейін нысандарды талаптарға сәйкес келтіре алады.
5 дереккөз
Қазақстан мемлекеттік шығыстарды цифрлық бақылауға көшіріп, денсаулық сақтау мен мектептерде миллиардтаған теңге үнемдеді
