324 млн жылдық қазба жәндіктердің 24 аяғы болғанын көрсетті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.

Батыс Техастан табылған 324 млн жылдық қазба 24 аяғы бар жәндікті көрсетеді, деп хабарлайды зерттеушілер 26 тамызда Nature журналында. Chosha praecutor деп аталған үлгінің құрсағында қалақша тәрізді ұштары бар тоғыз қосымша жұп аяқ болған. Бұл табылым көпаяқты арғы тегі мен қазіргі алтыаяқты жәндіктер арасындағы палеонтологиялық жазбадағы олқылықты толтырады.
Негізгі фактілер
- Қазба 1985 жылы Батыс Техастағы Биг-Бенд ұлттық паркінің солтүстігіндегі тақтатас жынысынан жиналды.
- Үлгі алғашында Tesnusocaris goldichi шаянтәріздісінің жас дарағы деп қате анықталған.
- Кембридж университетінің палеоэнтомологы Эрик Тихелка қазбаны қайта зерттеген топты басқарды.
- Қазбаның құрсағында тоғыз қосымша жұп қысқа, тығыршықтай аяқ бар, артқы аяқтары жалпақ, науа тәрізді қалақшалармен аяқталады.
- Chosha praecutor атауы навахо тіліндегі «жәндік» дегенді білдіретін ch'osh сөзі мен латынның «ізашар» сөзін біріктіреді.
Қайта ашылу және анықтау
Қазба 1985 жылы Батыс Техастағы Биг-Бенд ұлттық паркінің солтүстігіндегі тасты жыныстан жиналды. Алғашында оны сол қара тақтатастан табылған Tesnusocaris goldichi шаянтәріздісінің жас дарағы деп қабылдаған. Үлгі ондаған жылдар бойы Сан-Диего табиғи тарих мұражайының жәшігінде жатты. Кембридж университетінің палеоэнтомологы Эрик Тихелка қазбаның штрихпен салынған суретін ескірген ресейлік палеонтология оқулығынан байқады. Тихелка үлгіні қарау үшін Сан-Диегоға барды, алғашында ол қара дақтан артық емес болып көрінді.
Анатомиялық дәлелдер
Жарқылды кетіріп, контрастты күшейту үшін поляризациялық жарық сүзгілерін қолдана отырып, Тихелка үш сегментті кеуде, 11 сегментті құрсақ, қамшы тәрізді мұртшалар және үш жұп жүру аяғын ажыратты. Қазбаның құрсағында тоғыз қосымша жұп қысқа, тығыршықтай аяқ болған, артқы жұптары жалпақ, науа тәрізді қалақшалармен аяқталған. Бұл қалақша тәрізді аяқтар жәндікке жүзуге немесе лайлы таяз суда қозғалуға көмектескен болуы мүмкін. Үлгінің сонымен қатар екі қысқа құйрықпен қоршалған ұзын орталық құйрығы және жұмыртқа салуға арналған қатты түтігі болған.
Эволюциялық маңызы
Бұл жаңалық көпаяқты асшаян тәрізді арғы тектен қазіргі алтыаяқты жәндіктерге өтуді көруге мүмкіндік береді. Тихелка қазба палеонтологиялық жазбадағы үлкен олқылықты толтырып, өтпелі формаларды көрсететінін атап өтті. Ұқсас көпаяқты жәндік тәрізді қазбаларға Шотландиядан табылған 405 млн жылдық үлгі және Иллинойстағы Мазон-Крик орнынан алынған сипатталмаған үлгілер жатады. Chosha praecutor атауы навахо халқының жаратылыс мифінен шабыттанған, онда алғашқы әлемді жәндік тәрізді адамдар мекендеген.
2 дереккөз
324 млн жылдық қазба жәндіктердің 24 аяғы болғанын көрсетті



