NASA зерттеуі: бес микроб Айдың оңтүстік полюсі жағдайында тірі қалуға қабілетті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Адаммен әдетте байланысты бес бактерия мен саңырауқұлақ түрі Айдың оңтүстік полюсінің кейбір аймақтарында кемінде 24 сағат тірі қалуға қабілетті екенін NASA зерттеушілері 19 тамызда Science Advances журналында хабарлады. Олардың ішіндегі ең төзімдісі Aspergillus niger температурасы -200°C-қа дейін жететін тұрақты көлеңкелі аймақтарда бір аптадан астам сақтала алады. Нәтижелер 2028 жылға жоспарланған Artemis IV пилотты миссиясының залалсыздандыру хаттамаларына негіз болады.
Негізгі фактілер
- NASA зерттеушілері адаммен әдетте байланысты үш бактерия түрі мен екі саңырауқұлақ түрін тексерді.
- Бес микробтың барлығы Айдың оңтүстік полюсінің кейбір аймақтарында кемінде 24 сағат тірі қалды.
- Душ пен су жылытқыштарда кездесетін Aspergillus niger саңырауқұлағы кейбір аймақтарда бір аптадан астам тірі қалуы мүмкін.
- Айдың оңтүстік полюсіндегі тұрақты көлеңкелі аймақтар ультракүлгін сәулелену деңгейі төмен болғанда -200°C температураға дейін жетеді.
- Artemis IV, Айдың оңтүстік полюсіне пилотты миссия, 2028 жылы ұшырылуға жоспарланған.
Микробтардың тірі қалу жағдайлары
Бұрынғы ай миссиялары Айдың экваторын зерттеді, онда жоғары ультракүлгін сәулелену мен тәуліктік температура ауытқулары бетті тіршілікке жарамсыз етеді. Полюстерде күн сәулесі әлдеқайда төмен бұрышпен түсіп, температурасы -200°C-қа дейін жететін және ультракүлгін сәулелену деңгейі төмен тұрақты көлеңкелі аймақтарды қалыптастырады. Бұл жағдайлар наубайхана ашытқысы сияқты микробтарды сублимациялық кептіруге қажетті жағдайларға ұқсас, дейді NASA-ның Годдард ғарыштық ұшу орталығының органикалық геохимигі Хизер Грэм, Мэриленд штаты, Гринбелт. Грэм мен оның әріптестері бұрын скафандрларда, жүк капсулаларының ішінде және тіпті Халықаралық ғарыш станциясының сыртқы бетінде саяхаттаған үш бактерия түрі мен екі саңырауқұлақ түрін зерттеді.
Ең төзімді микроб және ластану қаупі
Ең төзімдісі Aspergillus niger болып шықты — душ пен су жылытқыштарда жиі кездесетін, қалың жасушалық қабырғалары бар және ұйқы күйінде де ДНҚ-ны қалпына келтіру қабілеті бар саңырауқұлақ. Зерттеушілердің бағалауынша, кейбір аймақтарда Aspergillus бір аптадан астам тірі қалуы мүмкін. Тіпті өлі немесе ұйқыдағы микробтар да ай зерттеулеріне қауіп төндіруі мүмкін, өйткені олардың ақуыздары мен басқа химиялық белгілері бет үлгілерінде әлі де анықталып, өлшемдерді бұрмалайды. Зерттеу нәтижелері Artemis IV және басқа пилотты миссиялардың залалсыздандыру хаттамаларына негіз болады.
Марсты зерттеу үшін маңызы
Марс микробтар үшін Айға қарағанда қолайлы орта ұсынады, сондықтан онда тіршілікті тасымалдау қаупі айтарлықтай жоғары болады, дейді Грэм. «Айды таза зерттеуді неғұрлым жақсы үйренсек, Марс сияқты жерде соғұрлым жақсы жағдайда боламыз», — деп қосады Грэм.
1 дереккөз
NASA зерттеуі: бес микроб Айдың оңтүстік полюсі жағдайында тірі қалуға қабілетті
