Қазақстанның Еңбек кодексіне түзетулер 4 тамыздан бастап кезең-кезеңімен күшіне енеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанның Еңбек кодексіне енгізілген түзетулер 4 тамыздан бастап кезең-кезеңімен күшіне ене бастады, олар еңбек шарттарын, жұмыстан босатуды, тәртіптік жазаларды, медициналық тексерулерді, еңбек қауіпсіздігін, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді және кадрлық іс жүргізуді қамтиды. Алғашқы пакет қызметкерлердің жаңа құқықтарын бекітіп, мерзімді шарттарды бұзу және материалдық жауапты тұлғаларды жұмыстан шығару тәртібін нақтылады. Енді жұмыс берушілер тәртіптік жаза таңдағанда қызметкердің теріс қылығының ауырлығын және өкінішін ескеруге міндетті.
Негізгі фактілер
- Еңбек кодексіне енгізілген түзетулердің алғашқы пакеті 2026 жылғы 4 тамызда күшіне енді.
- Қызметкерлер құрметтеуді, ар-намысы мен қадір-қасиетін қорғауды, сондай-ақ жеке өміріне араласпауды талап ету құқығына ие болды.
- Жұмыс берушілер азаматтардың жекелеген санаттарына жұмысқа қабылдаудан бас тартуды жазбаша түсіндіруге міндетті.
- Егер соңғы жұмыс күні уақытша еңбекке жарамсыздық немесе әлеуметтік демалыс кезеңіне сәйкес келсе, мерзімді еңбек шарттары енді ұзартылады.
- Ауысым алдындағы медициналық тексерудің ақысы енді ұжымдық шартпен немесе жұмыс берушінің актісімен белгіленеді және орташа күндік немесе сағаттық табыс негізінде есептеледі.
Қызметкерлер құқығы және жұмыстан босату
Түзетулердің алғашқы пакеті 2026 жылғы 4 тамызда күшіне енді. Еңбек кодексі енді қызметкерлерге құрметтелу, ар-намысы мен қадір-қасиетін қорғау, сондай-ақ жеке өміріне араласпау құқығын кепілдік етеді. Жұмыс берушілер азаматтардың жекелеген санаттарына жұмысқа қабылдаудан бас тартуды жазбаша түсіндіруге міндетті. Егер соңғы жұмыс күні уақытша еңбекке жарамсыздық немесе әлеуметтік демалыс кезеңіне сәйкес келсе, мерзімді еңбек шарттары енді ұзартылады. Материалдық жауапты қызметкерлерді жұмыстан шығару мүлікті немесе құжаттаманы тапсыру рәсімі аяқталғанға дейін кейінге қалдырылады.
Тәртіптік жазалар және еңбек жағдайлары
Жұмыс берушілер тәртіптік жаза таңдағанда теріс қылықтың мазмұны мен ауырлығын, мән-жайларды және қызметкердің өкінішін ескеруге міндетті. Түзетулер жұмыс берушілер мен қызметкерлер өкілдерінің келісімдер мен ұжымдық шарттар жасасу мүмкіндіктерін кеңейтеді. Мұндай құжаттар денсаулық жағдайына байланысты уақытша ауыстырылған немесе жұмыстан шығарылған қызметкерлерге қосымша кепілдіктер қарастыруы мүмкін. Жұмыс берушілер қызметкерлерді еңбек жағдайларының өзгеруі туралы жазбаша түрде — қағаз жүзінде немесе цифрлық қолтаңбамен куәландырылған электрондық құжат түрінде хабардар етуге міндетті.
Медициналық тексерулер және еңбек қауіпсіздігі
Міндетті медициналық тексеруден өтетін қызметкерлер лауазымы мен орташа жалақысын сақтайды. Ауысым алдындағы медициналық тексерудің ақысы енді ұжымдық шартпен немесе жұмыс берушінің актісімен белгіленеді және орташа күндік немесе сағаттық табыс негізінде есептеледі. Еңбек кодексінде өндірістік кеңес бекітетін қауіпсіздік және еңбекті қорғау жөніндегі техникалық инспектор туралы жеке норма пайда болды. Техникалық инспектор ақпарат сұратуға, құрылымдық бөлімшелерге баруға, жазатайым оқиғаларды тергеуге қатысуға және еңбек жағдайларын жақсарту бойынша ұсыныстар енгізуге құқылы. Жұмыс берушілер ғимараттардың, машиналардың, жабдықтардың, көліктің және басқа да негізгі құралдардың қауіпсіздік және еңбекті қорғау талаптарына сәйкестігін қамтамасыз етуге міндетті.
1 дереккөз
Қазақстанның Еңбек кодексіне түзетулер 4 тамыздан бастап кезең-кезеңімен күшіне енеді
