Иранда Исфахан наразылықтары бойынша 5 адам өлім жазасына кесілді, БҰҰ наурыздан бері 56 адам өлтірілгенін хабарлайды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Иранда қаңтардағы Исфахан наразылықтары бойынша сотталған бес адам өлім жазасына кесілді, оның екеуі көпшілік алдында. БҰҰ деректері бойынша, 2026 жылғы 19 наурыздан бері елде ұлттық қауіпсіздікке қарсы қылмыстар үшін кемінде 56 адам өлім жазасына кесілген, оның 27-сі наразылыққа қатысушылар. Халықаралық айыптаулар мен АҚШ-тың наразылық білдірушілерге көмектесу туралы орындалмаған уәдесіне қарамастан, өлім жазасы жалғасуда.
Негізгі фактілер
- 2026 жылдың шілде және тамыз айларында Исфахандағы «Алихани алаңы» деп аталатын іс бойынша 12 адам өлім жазасына кесілді.
- Осы іс бойынша бес адам өлім жазасына кесілді, оның екеуі көпшілік алдында.
- БҰҰ баяндамасына сәйкес, 2026 жылғы 19 наурыздан бері Иранда ұлттық қауіпсіздікке қарсы қылмыстар үшін кемінде 56 адам өлім жазасына кесілген, оның 27-сі наразылыққа қатысушылар.
- Иран билігі наразылық құрбандарының санын 3100-ден астам деп бағалады, ал АҚШ-та орналасқан «Иран құқық қорғаушылары» (HRANA) ұйымы 7000-нан астам адамның қаза болғанын растады.
- Наразылықтар 2025 жылдың желтоқсанында экономикалық қиындықтар аясында басталып, Тегеран режимі бұрын-соңды кездеспеген ең ауқымды үкіметке қарсы акцияларға айналды.
Исфахандағы өлім жазасы
2026 жылдың шілде және тамыз айларында Исфахандағы «Алихани алаңы» деп аталатын іс бойынша 12 адам өлім жазасына кесілді. Билік 8 қаңтарда демонстранттар алаңда төрт қауіпсіздік қызметкерін өлтірді деп мәлімдейді. Осы іс бойынша бес адам өлім жазасына кесілді, оның екеуі көпшілік алдында. Өлім жазасы наразылықтарды басуға қатысты халықаралық айыптауларға қарамастан орындалды.
Қуғын-сүргін ауқымы
БҰҰ баяндамасына сәйкес, 2026 жылғы 19 наурыздан бері Иранда ұлттық қауіпсіздікке қарсы қылмыстар үшін кемінде 56 адам өлім жазасына кесілген, оның 27-сі наразылыққа қатысушылар. Иран билігі наразылық құрбандарының санын 3100-ден астам деп бағалады. Amnesty International наразылықтар кезінде интернеттің өшірілуіне байланысты қуғын-сүргіннің нақты ауқымы белгісіз, ал нақты қаза тапқандар саны әлдеқайда жоғары болуы мүмкін деп мәлімдейді. АҚШ-та орналасқан «Иран құқық қорғаушылары» (HRANA) ұйымы 7000-нан астам адамның қаза болғанын растап, тағы мыңдаған жағдай бойынша тергеу жүргізді.
Наразылық білдірушілер үшін салдары
Наразылықтар басылғаннан кейін жеті ай өтсе де, көптеген қатысушылар жазылмайтын дене жарақаттарынан зардап шегіп, жұмыс істеу немесе оқу мүмкіндігінен айырылған. Наразылыққа қатысушылардың бірі Масуд Тегеран маңындағы демонстрациялар кезінде алған жарақаттарынан бірнеше ай азап шеккеннен кейін бірнеше күн бұрын ғана жерленді, деп хабарлады оның туыстары. Құқық қорғаушылар арқылы байланысқан DW сұхбат берушілері қауіпсіздік мақсатында бүркеншік есімдерді пайдаланды.
1 дереккөз
Иранда Исфахан наразылықтары бойынша 5 адам өлім жазасына кесілді, БҰҰ наурыздан бері 56 адам өлтірілгенін хабарлайды
