Қазақстанда алғаш анықталған психикалық бұзылулар саны 2025 жылға қарай 15,5 мыңға жетіп, екі есеге жуық өсті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі алғаш анықталған психикалық бұзылулар саны 2021 жылғы 8,5 мыңнан 2025 жылы 15,5 мыңға дейін, яғни екі есеге жуық өскенін хабарлады. Алғашқы сырқаттанушылық 100 мың адамға шаққанда 45,1-ден 76-ға дейін өсті, ал 2026 жылдың бірінші тоқсанында көрсеткіш жылдық есеппен тағы 15,7%-ға артты. Ведомство 2027–2030 жылдарға арналған психикалық денсаулықты қорғау жөніндегі кешенді жоспарды ұсынды, онда алдын алуға және мамандарды емханаларға біріктіруге баса назар аударылған.
Негізгі фактілер
- Қазақстанда алғаш анықталған психикалық бұзылулар саны Денсаулық сақтау министрлігінің дерегі бойынша 2021 жылғы 8,5 мыңнан 2025 жылы 15,5 мыңға дейін өсті.
- Алғашқы сырқаттанушылық сол кезеңде 100 мың адамға шаққанда 45,1-ден 76-ға дейін артты.
- 2026 жылдың бірінші тоқсанында алғашқы сырқаттанушылық жылдық есеппен 15,7%-ға өсті, өсім 20 өңірдің 15-інде байқалды.
- 14 жасқа дейінгі балалар арасында алғашқы сырқаттанушылық 100 мыңға шаққанда 80,2-ден 147,3-ке дейін өсті, яғни 1,8 есе артты.
- 2025 жылы медициналық көмекке 255,8 мың адам жүгінді, шамамен 210 мыңы диспансерлік есепте тұрды.
Өңірлік өсім
2026 жылдың бірінші тоқсанындағы ең жоғары өсім Батыс Қазақстан (+90,3%), Қызылорда (+49,3%), Алматы (+33,8%) және Жамбыл (+33%) облыстарында тіркелді. 2026 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстанның 20 өңірінің 15-інде алғашқы сырқаттанушылық өсті. Денсаулық сақтау министрлігі өсімнің бір бөлігін ерте диагностиканың жақсаруымен және ата-аналардың, әсіресе балаларға қатысты назарының артуымен байланыстырады.
Пациенттер құрылымы
2025 жылы 95,1 мың пациентте психоактивті заттарды қолдану салдарынан бұзылулар болды, оның ішінде 81,3 мыңы алкогольге тәуелділік жағдайы. Каннабиноидтармен байланысты бұзылулар саны 16,8%-ға өсіп, 3,1 мың жағдайға жетті. Басқа топтар арасында: ақыл-ой кемістігі бар 79,1 мың адам және шизофрения мен сандырақтық бұзылулары бар 44,4 мың адам. Психиатрлар саны 2021 жылғы 739-дан 2025 жылы 998-ге дейін өсті, ал психиатриялық төсек-орындар саны 16,9%-ға азайып, 6,2 мыңға жетті.
Алдын алу жоспары
Денсаулық сақтау министрлігі үкімет отырысында 2027–2030 жылдарға арналған психикалық денсаулықты қорғау жөніндегі кешенді жоспарды ұсынды. Жоспар емдеуден алдын алуға, ерте анықтауға және пациенттерді қолдауға басымдық береді. Ол психикалық денсаулық мамандарын емханаларға біріктіруді, пациент маршрутын цифрландыруды, кадрлар даярлауды және инфрақұрылымды жаңартуды көздейді.
3 дереккөз
Қазақстанда алғаш анықталған психикалық бұзылулар саны 2025 жылға қарай 15,5 мыңға жетіп, екі есеге жуық өсті
