Юпитер Күн жүйесі қалыптасқаннан кейін 3,8 млн жыл өткенде қазіргіден екі есе үлкен болған
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2025 жылы Nature Astronomy журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, Юпитер Күн жүйесіндегі алғашқы қатты денелер пайда болғаннан кейін 3,8 миллион жыл өткенде радиусы қазіргіден 2,0–2,56 есе үлкен болған. Бұл тұжырым Амальтея мен Фива серіктері орбиталарының қисаюына негізделген. Зерттеу сонымен қатар шамамен 21 миллитесла беттік магнит өрісін болжайды, бұл қазіргі мәннен шамамен 50 есе артық.
Негізгі фактілер
- 2025 жылғы Nature Astronomy зерттеуіне сәйкес, Юпитер Күн жүйесіндегі алғашқы қатты денелер пайда болғаннан кейін 3,8 миллион жыл өткенде радиусы қазіргіден 2,0–2,56 есе үлкен болған.
- Зерттеу шамамен 21 миллитесла беттік магнит өрісін болжайды, бұл қазіргі мәннен шамамен 50 есе артық.
- Амальтея орбитасының қисаюы Юпитердің экваторлық жазықтығына қатысты шамамен 0,36 градус, ал Фиванікі шамамен 1,09 градус.
- Амальтея Юпитерді шамамен 181 400 шақырым қашықтықта айналады, орташа радиусы шамамен 84 шақырым, ал Фиваның орташа радиусы шамамен 49 шақырым.
- Зерттеуді Калифорния технологиялық институтының планетологтары Константин Батыгин мен Фред К. Адамс жүргізді.
Орбита қисаюлары дәлел ретінде
Амальтея мен Фива Юпитердің экваторлық жазықтығына сәл қисайған орбиталармен қозғалады, бұрыштары сәйкесінше шамамен 0,36 және 1,09 градус. Батыгин мен Адамс бұл қисаюларды жас Юпитердің айналасындағы газ жойылғаннан кейін серіктерден өткен резонанстардың сақталған іздері ретінде қарастырды. Резонанс орбиталық жиіліктер қарапайым сандық қатынасқа түскенде пайда болады және белгілі бір жағдайларда өтетін резонанс орбитаның қисаюын өзгерте алады. Зерттеушілер бірнеше тиісті екінші ретті қисаю резонанстарын сандық түрде қадағалап, Амальтеяның қазіргі қисаюы Ионың сыртқа қарай жылжуы кезіндегі резонанстың өтуімен сәйкес келетінін анықтады. Фиваның үлкен қисаюын 6:4, 5:3 және 4:2 резонанстарының тізбегі арқылы қайта жаңғыртуға болады.
Модель негізіндегі қайта құру
Қайта құру Юпитерді Күн жүйесіндегі алғашқы қатты денелер пайда болғаннан кейін 3,8 миллион жыл өткенде қазіргі радиусының 2,0-ден 2,56-ға дейінгі аралығына орналастырды. Динамо-модельді бөлек масштабтау шамамен 21 миллитесла беттік магнит өрісін берді, бұл қазіргі мәннен шамамен 50 есе артық. Бұл ежелгі планетаның тікелей өлшемдері емес, модельдік тұжырымдар. Нәтижені түсіну үшін екі кішкентай серіктен Ионың орбиталық жылжуы мен жойылған дискінің шеті арқылы Юпитердің сығылуы мен магниттік ішкі қабаттарына дейінгі тізбекті қадағалау қажет.
Әдістің шектеулері
Соқтығысулар, толқындық күштер және орбиталардың ұзақ мерзімді эволюциясы кез келген ежелгі сигналды күрделендіреді, сондықтан бұл жаттығу ешбір серікті мінсіз тіркеушіге айналдырмады. Алайда ол Ионың пост-тұмандық жылжуын бастаған ықтимал орындар ауқымын тарылтты. Амальтея мен Фива — кішкентай, қараңғы және дұрыс емес пішінді денелер, әрқайсысы Юпитердің әлсіз өрмекші сақиналарын материалмен толықтырады. Бұл жағдайда олардың құндылығы геометрияда: миллиардтаған жылдар бойы сақталған градустың бөлігі ешбір ғарыш аппараты бақылай алмаған дәуірдегі әлдеқайда үлкен серіктің қозғалысы туралы ақпарат бере алады.
1 дереккөз
Юпитер Күн жүйесі қалыптасқаннан кейін 3,8 млн жыл өткенде қазіргіден екі есе үлкен болған
