АҚШ Ирактың мұнай секторында Ресей мен Қытайға қарсы әрекет етуде
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ Ирактағы позициясын елдің мұнай секторындағы ресейлік және қытайлық ықпалға қарсы тұру үшін пайдалануда. Вашингтонның күш-жігері Ирак премьер-министрі Әли әз-Заиди алты жыл ішінде мұнай өндіруді тәулігіне 8–10 миллион баррельге дейін арттыру жоспарын жариялағаннан кейін күшейе түсті. АҚШ пен оның одақтастары Ирактың орасан зор қорлары мен стратегиялық орналасуынан пайда табуға ұмтылуда.
Негізгі фактілер
- АҚШ Энергетикалық ақпарат басқармасының дерегі бойынша, Ирактың дәлелденген шикі мұнай қоры 145 миллиард баррельге бағаланады — әлемде бесінші орын.
- Ирак премьер-министрі Әли әз-Заиди алты жыл ішінде мұнай өндіруді тәулігіне 8–10 миллион баррельге дейін арттыру жоспарын жариялады.
- Ресей Ирактың жартылай автономиялы Күрдістан аймағын үш бастама арқылы іс жүзінде өз бақылауына алды.
- Қытай Иракпен 2019 және 2020 жылдары екі ауқымды ынтымақтастық келісімін жасады: «Қайта құру мен инвестицияға айырбас ретінде мұнай» және «Ирак–Қытай негіздемелік келісімі».
- Иракта мұнай өндірудің өзіндік құны барреліне 2–4 долларды құрайды — Иран мен Сауд Арабиясымен қатар әлемдегі ең төменгі көрсеткіш.
Ирактың стратегиялық құндылығы
Ирак әлемдік державалар үшін тартымды ететін төрт негізгі қасиетке ие: орасан зор мұнай қоры, орталық географиялық орналасу, «Шииттік күш жарты айына» мүшелік және ирандық мұнай экспортының арнасы ретіндегі рөлі. Энергетикалық ақпарат басқармасының дерегі бойынша, елдің дәлелденген шикі мұнай қоры консервативті бағалаумен 145 миллиард баррельді құрайды, бұл Таяу Шығыстың жалпы қорының шамамен 18%-ы және әлемде бесінші орын. Иракта мұнай өндірудің өзіндік құны барреліне 2–4 доллар — Иран мен Сауд Арабиясымен қатар әлемдегі ең төменгі көрсеткіш. Географиялық тұрғыдан Ирак Иранның батысында, Сауд Арабиясы мен Кувейттің солтүстігінде, Иордания мен Сирияның шығысында және Түркияның оңтүстігінде орналасқан, бұл Жерорта теңізі теңіз жолдары мен Еуропа құрлығына шығуға мүмкіндік береді. Ирак «Шииттік күш жарты айының» — Ираннан Ирак, Сирия және Ливан арқылы созылатын, шиит қауымдастықтары мен Иран қолдайтын топтар айтарлықтай ықпалға ие доғаның негізгі мүшесі болып қала береді.
Ресей мен Қытайдың ықпалы
АҚШ 2018 жылы Бірлескен жан-жақты іс-қимыл жоспарынан шыққаннан кейін Ресей мен Қытай Американың Таяу Шығыстағы қабылданған әлсіздігін тез пайдаланды. Ресей автордың мұнай нарығындағы жаңа әлемдік тәртіп туралы кітабында егжей-тегжейлі сипатталған үш бастама арқылы Ирактың солтүстігіндегі жартылай автономиялы Күрдістан аймағын іс жүзінде өз бақылауына алды. Қытай Ирактың оңтүстігінде 2019 және 2020 жылдардағы екі ынтымақтастық келісімі арқылы ықпалға ие болды: «Қайта құру мен инвестицияға айырбас ретінде мұнай» және «Ирак–Қытай негіздемелік келісімі». Бұл келісімдер қытайлық компанияларға мұнайға айырбас ретінде Ирактағы инфрақұрылымдық жобаларға инвестиция салуға мүмкіндік берді.
АҚШ-тың жауабы
Вашингтон Ресей Украинадағы соғыспен айналысып жатқанда, Иран өз аумағын қорғауға назар аударғанда және Қытай Америкамен тікелей қақтығыс шегінен төмен деңгейде қатысуын сақтап отырғанда, Ирактағы позициясын пайдалануда. АҚШ-тың күш-жігері Ирак премьер-министрі Әли әз-Заиди алты жыл ішінде мұнай өндіруді тәулігіне 8–10 миллион баррельге дейін арттыру жоспарын жариялағаннан кейін шұғыл сипат алды. АҚШ пен оның одақтастары Ирактағы мұнай өндірудің артуынан пайда табу үшін ең тиімді позицияларды иеленгісі келеді.
1 дереккөз
АҚШ Ирактың мұнай секторында Ресей мен Қытайға қарсы әрекет етуде
