Өзбекстанда толық еңбек өтілі жоқ жаңа зейнеткерлер үлесі 61%-ға жетті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Өзбекстанда толық еңбек өтілінсіз тағайындалған жаңа зейнетақылардың үлесі 2025 жылы 61%-ға жетті, бұл 2010 жылғы 6%-бен салыстырғанда айтарлықтай өсім, деп хабарлайды Зейнетақы қоры. Барлық зейнеткерлер арасында толық өтілі жоқтардың үлесі 2010 жылғы 3%-дан 2025 жылы 39%-ға дейін өсті. Бұл үрдіс бейресми жұмыспен қамтудың сақталуын және жалақының төмендетіліп көрсетілуін көрсетеді, ал зейнеткерлердің 47%-ы айына 820 мыңнан 1 миллион сумға дейін алады.
Негізгі фактілер
- 2025 жылы Өзбекстанда тағайындалған жаңа зейнетақылардың 61%-ы толық еңбек өтілінсіз рәсімделді, бұл 2010 жылғы 6%-ға қарағанда.
- Толық еңбек өтілі жоқ барлық зейнеткерлердің үлесі 2025 жылы 39%-ға жетті, 2010 жылғы 3%-бен салыстырғанда.
- Өзбекстан заңнамасы толық зейнетақы тағайындау үшін ерлерге 25 жыл, әйелдерге 20 жыл еңбек өтілін талап етеді.
- Зейнеткерлердің 47%-ы ай сайын 820 мыңнан 1 миллион сумға дейін зейнетақы алады.
Зейнетақымен қамту динамикасы
Зейнетақы қоры толық еңбек өтілінсіз тағайындалған жаңа зейнетақылардың үлесі 2010 жылғы 6%-дан 2025 жылы 61%-ға дейін өскенін хабарлайды. Барлық зейнеткерлер арасында толық өтілі жоқтардың үлесі 2010 жылғы 3%-дан 2025 жылы 39%-ға дейін өсті. Қолданыстағы заңнама толық зейнетақы алу үшін ерлерге 25 жыл, әйелдерге 20 жыл еңбек өтілін талап етеді. Еңбек өтілі жеткіліксіз болған жағдайда зейнетақы бар еңбек өтіліне пропорционалды түрде тағайындалады.
Бейресми жұмыспен қамту факторлары
Сарапшылар толық өтілі жоқ зейнетақылар санының өсуін бейресми жұмыспен қамтудың сақталуымен, жалақының төмендетіліп көрсетілуімен және әлеуметтік салықтардың төленбеуімен байланыстырады. Еңбек қызметі туралы құжаттардың мұрағаттарға тапсырылмауы және ресми жұмысқа орналаспаған кезеңдер де осы үрдіске ықпал етеді. Бейресми жұмыс қысқа мерзімді табыс немесе үнемдеу беруі мүмкін, бірақ болашақ еңбек өтілі мен зейнетақы мөлшерін төмендетеді. Еңбек қатынастарын рәсімдеу, жалақыны заңды есепке алу және әлеуметтік салықтарды төлеу болашақ әлеуметтік қамсыздандыру үшін маңызды.