Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Түркияны Осман Каваланы дереу босатуға міндеттеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот сейсенбіде Түркияны қамаудағы меценат Осман Каваланы дереу босатуға міндеттеді. Страсбург соты үкіметті құлатуға әрекет жасады деген айыппен шығарылған өмір бойына бас бостандығынан айыру үкімі заңдық тұрғыдан жарамсыз деп таныды, ал Түркия Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның бірнеше бабын бұзған. Түркия Кавалаға 110 мың еуро өтемақы төлеуге де міндетті.
Негізгі фактілер
- Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот 2026 жылғы 25 тамызда Түркия Осман Каваланы дереу босатып, оған 110 мың еуро өтемақы төлеуі тиіс деп шешті.
- Сот Түркия Каваланың сөз бостандығы мен әділ сот талқылауы құқықтарын Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенция бойынша бұзғанын анықтады.
- Кавала 2017 жылы Стамбулда қамауға алынып, 2022 жылғы сәуірде үкіметті құлатуға әрекет жасады деген айыппен мерзімінен бұрын босату құқығынсыз өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
- Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Түркияның 2019 жылғы шешімге қарамастан Каваланы босатудан бас тартуы қоғамның сот жүйесіне деген сенімін әлсірететінін мәлімдеді.
Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық соттың шешімі
Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот 2026 жылғы 25 тамызда Түркия өмір бойына бас бостандығынан айырылған Осман Каваланы дереу босатуы тиіс деп шешті. Сот мемлекеттік төңкеріс жасауға әрекеттенді деген айыппен шығарылған үкімді заңдық тұрғыдан жарамсыз деп танып, сөз бостандығы мен әділ сот талқылауы құқықтарының бұзылғанын анықтады. Түркия Кавалаға 110 мың еуро өтемақы төлеуге міндетті. Төрағалық етуші судья қылмыстық қудалау Каваланы 2013 жылғы Гези саябағындағы наразылықтарға қатысқаны үшін жазалауға және оны құқық қорғаушы ретінде үнсіз қалдыруға бағытталғанын түсіндірді. Сот 2019 жылғы Каваланы ұстау нақты дәлелдермен расталмағаны туралы шешімге сілтеме жасап, түрік сот процесіндегі елеулі кемшіліктерді атап өтті.
Каваланы ұстау және сот процесі
Кәсіпкер әрі филантроп Осман Кавала 2017 жылы Стамбулда 2013 жылғы Гези саябағындағы наразылықтарды қаржыландырды және ұйымдастырды деген айыппен қамауға алынды. 2020 жылғы ақпанда сот оны осы айып бойынша ақтады, бірақ сол күні прокуратура 2016 жылғы шілдедегі төңкеріс әрекетіне қатысы бар деген күдікпен және тыңшылық жасады деген айыппен жаңа қамауға алу ордерін берді. 2022 жылғы сәуірде Стамбул соты тыңшылық айыптарын дәлелдердің жоқтығынан алып тастады, бірақ Каваланы үкіметті құлатуға әрекет жасады деген айыппен мерзімінен бұрын босату құқығынсыз өмір бойына бас бостандығынан айырды. Іс бойынша тағы жеті адам болжамды төңкеріс әрекетіне көмектесті деген айыппен 18 жылдан бас бостандығынан айырылды, олардың ешқайсысы кінәсін мойындамады. Кавала жазасын Стамбулдан шамамен 70 шақырым жердегі Силиври қаласындағы түрмеде өтеп жатыр.
Мәдени қызметі және мойындалуы
2002 жылы Кавала Диярбакырда Anadolu Kültür мәдениет және өнер қорын құрды, ол әлеуметтік жағдайы нашар аймақтардағы жобаларды қолдайды. Қор Гёте институтымен ынтымақтастық орнатып, Түркия мен Еуропа арасындағы мәдени алмасуға ықпал етті. Кавала 2023 жылғы қазанда Вацлав Гавел атындағы адам құқықтары сыйлығының және 2025 жылы Гёте медалінің лауреаты атанды.
1 дереккөз
Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Түркияны Осман Каваланы дереу босатуға міндеттеді
