Нетаньяху алдын ала соғысты ақтау үшін ежелгі діни мәтіндерді пайдаланады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху маусым айында Батыс Иерусалимде өткен конференцияда алдын ала соғысты ақтау және халықаралық құқықты айналып өту үшін ежелгі еврей діни мәтіндерін пайдаланды. Ол Израильдің қауіпсіздік доктринасын негіздеу үшін «Біреу сені өлтіруге келсе, тұр да, оны бірінші өлтір» деген сөзді келтірді. Бұл риторика БҰҰ Халықаралық сотында Израильге қарсы геноцид айыптауларында келтірілді.
Негізгі фактілер
- Нетаньяху маусым айында Батыс Иерусалимдегі Waldorf Astoria қонақүйінде өткен еврей конференциясында сөз сөйледі.
- Ол Израильдің қауіпсіздік доктринасын сипаттау үшін иврит тіліндегі «Біреу сені өлтіруге келсе, тұр да, оны бірінші өлтір» деген сөзді келтірді.
- Оңтүстік Африкалық заңгер Тембека Нгкукаитоби 2024 жылғы қаңтарда БҰҰ Халықаралық сотындағы тыңдауларда Нетаньяхудың «Амаликтің саған не істегенін есіңде сақта» деген бұйрығын геноцидтік ниеттің дәлелі ретінде келтірді.
- 2023 жылғы қазаннан бері Газада 73 400-ден астам палестиналық қаза тапты.
- 2026 жылғы қаңтарда Ұлыбританиядағы Араб адам құқықтары ұйымы Амалик туралы пікірге байланысты Ұлыбританияның Нетаньяхуға қарсы санкциялар енгізуі туралы өтініш берді.
Діни негіздеме
Нетаньяху конференцияда Израильдің қауіпсіздік доктринасындағы өзгерісті баяндап, ежелгі еврей діни-құқықтық мәтінінен бастау алатын иврит тіліндегі сөзді келтірді. Ол бұл сөзді «Біреу сені өлтіруге келсе, тұр да, оны бірінші өлтір» деп аударып, кейін ағылшын тілінде «Оларды бірінші өлтір» деп қысқартты. Нетаньяху Израиль жау соққы бере алмай тұрып, алдын ала әрекет етуі керектігін атап өтті, бұл Израильдің 1967 жылғы соғыстағы стратегиясының серпінімен үндеседі. Дәстүрлі әскери стратегия әдетте Израиль қақтығыстарын экзистенциалды қасиетті соғыс ретінде сипаттаудан аулақ болды, бұл әлемдік сыннан қауіптенуден болса керек.
Геноцид айыптаулары
2024 жылғы қаңтарда БҰҰ Халықаралық сотындағы тыңдауларда оңтүстік африкалық заңгер Тембека Нгкукаитоби Нетаньяхудың израильдік әскерлерге «Амаликтің саған не істегенін есіңде сақта» деген бұйрығына назар аударды. Нгкукаитоби сотқа бұл сілтеме Құдайдың Саулға кек алу және бүкіл бір топты жою туралы библиялық бұйрығына қатысты екенін мәлімдеді. Ол бұл Газадағы геноцидтік ниеттің дәлелі деп қорытындылады, онда 2023 жылғы қазаннан бері 73 400-ден астам палестиналық қаза тапты. Басқа сарапшылар да соғысты геноцид деп сипаттайды. 2026 жылғы қаңтарда Ұлыбританиядағы Араб адам құқықтары ұйымы осы пікірге байланысты Ұлыбританияның Нетаньяхуға қарсы атаулы қаржылық және визалық санкциялар енгізуі туралы ресми өтініш берді.
Адамгершіліктен айыратын тіл
Басқа израильдік көшбасшылар мен командирлер палестиналықтарды жын-шайтанға айналдыру және әскери әрекеттерді белгілеу үшін ұқсас тілді пайдаланды. Бұрынғы қорғаныс министрі Йоав Галлант электр, азық-түлік және отынды қоса алғанда, Газаны толық қоршауға алатынын жариялап, Израиль «адам тәрізді жануарлармен» соғысып жатқанын мәлімдеді. Бұл айқын діни сілтеме болмаса да, израильдік көшбасшылардың палестиналықтарға қатысты қолданатын адамгершіліктен айыратын тілін көрсетеді. Еврей діни қайраткерлері бұрын әскерилерге нұсқаулар берген; 2004 жылы жетекші раввин Авраам Шапира сарбаздарға Батыс жағалау мен Газадағы заңсыз қоныстарды бұзуды шошқа етін жеуге ұқсас ауыр күнә деп ескертті. 1948 жылғы Накбадан бері, яғни 750 000 палестиналық Израиль мемлекеті құрылған кезеңде өз үйлерінен этникалық түрде қуылған кезден бастап, ел көшбасшылары соғыстар кезінде діни дискурсты да пайдаланды.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы