Вена университетінің ғалымдары 600 млн жыл ішіндегі жануарлар геномдарының «эволюциялық магистральдарын» картаға түсірді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Вена университетінің зерттеушілері 19 типтен 4454 түрге жататын 5800-ден астам хромосомалық деңгейдегі геномды салыстырды. Science Advances журналында жарияланған зерттеу жануарлар геномдарының эволюциясы авторлар «эволюциялық магистральдар» деп атайтын шектеулі қайтымсыз жолдармен жүретінін көрсетті. Нәтижелер жануарлар биоалуантүрлілігін түсіну мен сақтауға негіз қалайды.
Негізгі фактілер
- Зерттеуде 19 типтен 4454 түрге жататын 5800-ден астам ашық қолжетімді хромосомалық деңгейдегі геном салыстырылды.
- Жұмыс Science Advances журналында жарияланды, оны Вена университетінің профессоры Олег Симаков басқарды.
- Ғалымдар жануарлар геномдары құрылымдарының барлық алуантүрлілігін бірыңғай картаға түсіру үшін «геномның эволюциялық топологиясы» деп аталатын жүйені жасады.
- Нәтижелер хромосомалардың өзгерістері авторлар «эволюциялық магистральдар» деп атайтын шектеулі қайтымсыз жолдар жиынтығымен жүретінін көрсетеді.
Геномдарды салыстыру ауқымы
Зерттеушілер 19 типтен 4454 түрге жататын 5800-ден астам ашық қолжетімді хромосомалық деңгейдегі геномды зерттеді. Команданың айтуынша, бұл жануарлардың бүкіл өмір ағашы бойынша осындай түрдегі ең ауқымды салыстыру. Көптеген секвенирленген геномдар «қаралама» күйінде қалады: олар жануарда қандай гендер бар екенін көрсетеді, бірақ бұл гендердің хромосомаларда нақты қай жерде орналасқанын көрсетпейді. Хромосомалық деңгейдегі құрастырулар гендерді толық хромосомалар бойынша реттейді және оларды алу айтарлықтай қиынырақ. Жақында ғана осы деңгейде жеткілікті түрлер талданды, сондықтан бүкіл жануарлар патшалығы бойынша кең ауқымды салыстыру мүмкін болды.
Геномның эволюциялық топологиясы
Осындай орасан зор ақпарат көлемін ұйымдастыру үшін ғалымдар «геномның эволюциялық топологиясы» деп аталатын жүйені жасады. Ол жануарлар геномдары құрылымдарының барлық алуантүрлілігін бірыңғай картаға түсіреді. Бұл карта геном архитектурасы кездейсоқ өзгермейтінін көрсетті. Оның орнына жануарлар линиялары әдетте «эволюциялық магистральдар» бойымен қозғалады. Қазіргі уақытта өмір сүретін жүздеген түрлер туралы деректер әртүрлі топтардың бұл бағыттардан әртүрлі уақытта және әртүрлі жылдамдықпен өткенін немесе ауытқығанын көрсетеді.
Биоалуантүрлілікті сақтаудағы маңызы
Вена университетінің профессоры және зерттеудің тең жетекшісі Олег Симаков эволюцияның бұл ережелерін түсіну геномдар эволюциясы әрі қарай қайда баруы мүмкін деген сұрақ қоюға мүмкіндік беретінін атап өтті. Ол бұл жануарлар биоалуантүрлілігін сақтаудың негізгі шараларын анықтауға мүмкіндік беретінін қосты. Алынған нәтижелер жануарлар биоалуантүрлілігін түсіну мен сақтау жөніндегі күш-жігер үшін құнды негіз бола алады.
1 дереккөз
Вена университетінің ғалымдары 600 млн жыл ішіндегі жануарлар геномдарының «эволюциялық магистральдарын» картаға түсірді
