Әзербайжан мен Өзбекстан мәңгілік достық туралы шартқа қол қойып, стратегиялық дербестікті тереңдетті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев пен Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев 2026 жылғы 23-24 тамызда Әлиевтің Өзбекстанға мемлекеттік сапары барысында мәңгілік достық туралы шартқа қол қойды. 11 баптан тұратын шарт 2024 жылғы одақтастық қатынастар туралы шартқа негізделіп, өзара бейтараптық пен қауіпсіздік міндеттемелерін қосады. Келісім Баку мен Ташкент арасындағы стратегиялық осьтің тереңдей түскенін білдіреді.
Негізгі фактілер
- Мәңгілік достық туралы шарт 2026 жылғы 23-24 тамызда Президент Ильхам Әлиевтің Өзбекстанға мемлекеттік сапары барысында қол қойылды.
- 2024 жылғы одақтастық қатынастар туралы шарт дәл екі жыл бұрын — 2024 жылғы 23 тамызда қол қойылып, 24 баптан тұрды.
- 2026 жылғы шарттың 2-бабы тараптарды екінші тараптың егемендігіне, қауіпсіздігіне немесе аумақтық тұтастығына нұқсан келтіретін блоктарға немесе одақтарға қатыспауға міндеттейді.
- Шарт әр елдің аумағында екінші тарапқа нұқсан келтіретін ұйымдар мен топтардың құрылуына және қызметіне тыйым салады.
Шартқа қол қою
Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев пен Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев 2026 жылғы 23-24 тамызда Әлиевтің Өзбекстанға мемлекеттік сапары барысында мәңгілік достық туралы шартқа қол қойды. 11 баптан тұратын жаңа шарт 2024 жылғы 23 тамызда қол қойылған 24 баптан тұратын одақтастық қатынастар туралы шарттан кейін жасалды. 2024 жылғы шарт энергетика, экологиялық қауіпсіздік, сыртқы саясат және диаспоралар арасындағы байланыстар саласындағы ынтымақтастық бойынша заңды міндеттемелерді бекітті. 2026 жылғы шарт бұрын қол жеткізілген уағдаластықтар үшін өзара бейтараптық пен қауіпсіздік кепілдіктерін біріктіретін саяси және идеологиялық пакт ретінде сипатталады.
Өзара бейтараптық және қауіпсіздік
Мәңгілік достық туралы шарттың 2-бабы тараптар екінші тараптың егемендігіне, қауіпсіздігіне немесе аумақтық тұтастығына нұқсан келтіретін блоктарға немесе одақтарға қатыспайтынын көрсетеді. Бұл міндеттеме 2024 жылғы одақтастық қатынастар туралы шарттың 3-бабымен үндеседі. Шарт сондай-ақ әр елдің аумағын үшінші мемлекеттердің екінші тарапқа зиян келтіру үшін пайдалануына тыйым салады. Сонымен қатар, 2026 жылғы шарт өз аумағында екінші тарапқа нұқсан келтіретін ұйымдар мен топтардың құрылуына және қызметіне тыйым салады. Бұл Ташкент те, Баку да шетелдік әскери базаларды, барлау нысандарын орналастыруға немесе екінші тарапқа қарсы логистиканы пайдалануға жол бермейтінін білдіреді.
2 дереккөз
Әзербайжан мен Өзбекстан мәңгілік достық туралы шартқа қол қойып, стратегиялық дербестікті тереңдетті
