NASA ғалымы: «супер» Эль-Ниньо қиын кезең әкеледі
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Климатологтардың пікірінше, бақылау тарихындағы ең күшті оқиғалармен бәсекелесе алатын «супер» Эль-Ниньо қалыптасып келеді. NASA ғалымы Джош Уиллис: «Дайын болыңыздар, өйткені бұл процесс айтарлықтай қиын болады», — деп ескертті. Бұл құбылыс қазба отынынан туындаған климат өзгерісімен күшейген экстремалды ауа райын одан әрі ушықтырады деп күтілуде.
Негізгі фактілер
- 2023 жылдың шілдесі Солтүстік Америка мен Еуропадағы бақылау тарихындағы ең ыстық шілде болды: ыстық толқындары мыңдаған адамның өліміне, өзендердің тартылуына және орман өрттеріне әкелді.
- NASA-ның Реактивті қозғалыс зертханасының климатологы Джош Уиллис Эль-Ниньоның салдары кең аумақта ауқымды болатынын мәлімдеп, «Дайын болыңыздар» деп ескертті.
- Колумбия университетінің ғалымы Мұхаммад Азхар Эхсан бұл Эль-Ниньоның ауқымы бұрын-соңды болмаған және 2015-16 және 1997-98 жылдардағы ең күшті оқиғалармен бәсекелесе алатынын айтты.
- Ғалымдар Эль-Ниньо ұзақ мерзімді жылыну трендінде уақытша көтерілу тудыратынын және оның салдары 2027 жылға дейін созылуы мүмкін екенін атап өтеді.
Рекордтық ыстық және салдары
2023 жылдың шілдесі Солтүстік Америка мен Еуропадағы бақылау тарихындағы ең ыстық шілде болды: қатарынан келген ыстық толқындары мыңдаған адамның өліміне, өзендердің тартылуына және орман өрттеріне әкелді. Аптап ыстық жаз Эль-Ниньоның келуімен тұспа-тұс келді, бірақ климатологтар жойқын экстремалды ауа райын Эль-Ниньомен тікелей байланыстыруға болмайтынын атап өтеді. Сарапшылар қазба отынынан туындаған климат өзгерісімен күшейген экстремалды ауа райы осы табиғи құбылыспен одан әрі күшеюі мүмкін екеніне назар аударады.
Эль-Ниньоның дамуы
Эль-Ниньо табиғи түрде әр үш-жеті жыл сайын пайда болады, әдетте көктемде басталып, келесі жылға дейін жалғасады. Мұхит бетінің температурасы орташадан кемінде 0,5 градус Цельсийге көтерілгенде, атмосфералық ағындар өзгеріп, құрғақ аймақтарда мол жауын-шашын, ылғалды аймақтарда құрғақшылық тудырады. Колумбия университетінің ғалымы Мұхаммад Азхар Эхсан бұл Эль-Ниньоның ауқымы бұрын-соңды болмаған және 2015-16 және 1997-98 жылдары тіркелген ең күшті Эль-Ниньолармен бәсекелесе алатын деңгейге дейін дамып келе жатқанын айтты.
Климат өзгерісінің контексті
Экстремалды ыстық пен өрттердің негізгі себебі — антропогендік климат өзгерісі, соның салдарынан соңғы төрт жыл бақылау тарихындағы ең ыстық жылдар болды. Ғалымдар Эль-Ниньо осы ұзақ мерзімді жылыну трендінде уақытша көтерілу тудыратынын және оның салдары 2027 жылға дейін созылуы мүмкін екенін атап өтеді.
2 дереккөз
NASA ғалымы: «супер» Эль-Ниньо қиын кезең әкеледі
