АҚШ Қаржы министрлігі риалдың рекордтық құлдырауы аясында дүйсенбіде Иранға жаңа санкциялар жарияламақшы
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ Қаржы министрі Скотт Бессент дүйсенбіде Иран экономикасын күйретуге бағытталған жаңа экономикалық шараларды жариялайды деп күтілуде. Иран риалы Тегеранның ашық нарығында бір доллар үшін 2,03 миллионға дейін рекордтық төмендеді, ал Вашингтон «экономикалық D күні» деп атайтын шараны дайындап жатыр. Қытай мен Түркия Иранмен сауда байланыстарына байланысты қайталама санкциялар қаупіне ұшырап отыр.
Негізгі фактілер
- АҚШ Қаржы министрі Скотт Бессент дүйсенбіде Түркия уақытымен сағат 21:00-де жаңа санкцияларды жариялайды деп күтілуде.
- Иран риалы дүйсенбіде Тегеранның ашық нарығында бір АҚШ доллары үшін 2,03 миллионға дейін рекордтық төмендеді.
- Қытай 2025 жылы күніне орта есеппен 1,38 миллион баррель иран мұнайын сатып алды, бұл Иранның жалпы экспортының 80%-дан астамын құрайды.
- Түркияның Иранмен жылдық тауар айналымы шамамен 5-6 миллиард долларды құрайды, оның 3 миллиардқа жуығы — түрік экспорты.
- АҚШ Орталық қолбасшылығы Иранға қарсы теңіз блокадасы аясында 70 коммерциялық кемені қайта бағыттап, үшеуін істен шығарып, екеуіне тексеру жүргізді.
Санкциялардың жариялануы
АҚШ Қаржы министрі Скотт Бессент дүйсенбіде Иран экономикасын «талқандауға» және үкіметті «құлатуға» бағытталған жаңа экономикалық шараларды жариялайды деп күтілуде. Financial Times газетіндегі мақаласында Бессент: «Таң ата экономикалық есеп күні басталады; бұл АҚШ-тың қарсыласына қарсы жүргізген ең ірі қаржылық соғысы болады», — деп жазды. Бессенттің баспасөз мәслихаты дүйсенбіде Түркия уақытымен сағат 21:00-ге жоспарланған. АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға бағытталған кез келген елге қарсы ең күшті қаржылық шараларды дайындап, «экономикалық D күні» туралы ескертті. Иран саудасына көмектесетін банктер, мұнай сатып алушылар, мұнай өңдеушілер, кеме қатынасы компаниялары, тізілімдер, порттар, әуежайлар, айырбастау пункттері, жалған компаниялар және мүмкін үкіметтер қайталама санкцияларға ұшырауы мүмкін.
Иран экономикасының қысымы
Иран риалы дүйсенбіде Тегеранның ашық нарығында бір АҚШ доллары үшін 2,03 миллион риалға жетіп, жаңа тарихи минимумға түсті. Иран экономикалық санкцияларға көлеңкелі танкер флотын, кемеден кемеге мұнай ауыстырып тиеуді, жалған компанияларды және балама төлем механизмдерін қамтитын күрделі айналып өту жүйесімен жауап берді. АҚШ-тың теңіз блокадасы Иранмен байланысты көптеген кемелердің елдің оңтүстік порттарынан өтуін физикалық түрде тоқтатты. АҚШ Орталық қолбасшылығы жексенбіде өз күштері шексіз созылуы мүмкін блокада аясында 70 коммерциялық кемені қайта бағыттап, үшеуін істен шығарып, екеуіне тексеру жүргізгенін мәлімдеді. Иранның кең құрлық шекаралары, теміржол желілері және солтүстіктегі Каспий теңізіне шығу мүмкіндігі Тегеранға блокаданы айналып өтуге көбірек мүмкіндік береді.
Сауда серіктестерінің тәуекелі
Қытай — иран мұнайының ең ірі сатып алушысы, Kpler деректері бойынша 2025 жылы күніне орта есеппен 1,38 миллион баррель сатып алып, Иран экспортының 80%-дан астамын құрады. Иран мұнайының бір бөлігі Қытайға санкциялардан жалтару үшін малайзиялық немесе индонезиялық шығу тегі деп белгіленіп жеткізіледі, ал төлемдер қадағалауы қиын делдалдар арқылы юаньмен жүзеге асырылады. АҚШ сәуірде тәуелсіз қытайлық мұнай өңдеушіге миллиардтаған долларлық иран мұнайын сатып алғаны үшін санкциялар енгізіп, қытай банктерін қайталама санкциялар туралы ескертті. Түркияның Иранмен жылдық тауар айналымы шамамен 5-6 миллиард долларды құрайды, оның 3 миллиардқа жуығы — Түркияның Иранға экспорты. Энергетика түрік-иран қатынастарының ең маңызды бөлігін құрайды.
2 дереккөз
АҚШ Қаржы министрлігі риалдың рекордтық құлдырауы аясында дүйсенбіде Иранға жаңа санкциялар жарияламақшы
