Қазақстан міндетті автосақтандыру мен кепілдік төлемдер жүйесін реформалайды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 2030 жылға дейін міндетті автосақтандыру мен сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру жүйесін реформалау бағдарламасын әзірледі. Жоспар тәуекелге бағдарланған баға белгілеуге және кепілдіктің алдын алу моделіне көшуді көздейді. Бұл 2021 жылдан 2025 жылға дейін автосақтандыру сыйлықақыларының 44%-ға, төлемдердің 179%-ға өсуі аясында жүзеге асып отыр.
Негізгі фактілер
- Міндетті автосақтандыру бойынша сыйлықақылар 44%-ға өсті — 2021 жылы 82 млрд теңгеден 2025 жылы 118 млрд теңгеге дейін.
- Сақтандыру төлемдері 179%-ға артты — 2021 жылы 38 млрд теңгеден 2025 жылы 106 млрд теңгеге дейін.
- Міндетті автосақтандыру бойынша шығындылық коэффициенті 2021 жылы 51%-дан 2025 жылы 106,8%-ға дейін өсті.
- Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының резервтері 39,4 млрд теңгеге жетті.
- ЖКО саны 2021–2022 жылдары 9,5%-ға өсіп, 7 862 жағдайға, ал 2024–2025 жылдары 51%-ға өсіп, 19 142 жағдайға жетті.
Тәуекелге бағдарланған баға белгілеу
Реформа сақтандырушыларға Бірыңғай сақтандыру дерекқоры мен мемлекеттік дерекқорлар негізінде жүргізушілерді өз скоринг жүйелері арқылы бағалап, сыйлықақыларды есептеуге мүмкіндік береді. Шығын тарихы, жүргізу стилі, жол қозғалысы ережелерін бұзу, жүргізушінің өтілі мен жасы, сондай-ақ жүгіріс, пайдалану режимі және автомобиль қолданылатын аймақ ескеріледі. Скоринг модельдері алдын ала тестілеуден және тұрақты тексерулерден өтеді, әдістеме құжатталады және тек сақтандыру тәуекелі факторларына негізделеді. Сақтандырушылар клиенттерге полис құнына әсер еткен негізгі факторларды ашып көрсетуге және тәуекелді бағалау нәтижелеріне дау айту мүмкіндігін беруге міндетті. Тәуекел деңгейі төмен жүргізушілер тиімдірек шарттар алады, ал апаттылығы жоғары жүргізушілер көбірек төлейді.
Кепілдік жүйесін жаңғырту
Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры (СТКҚ) жаңа бағдарлама аясында кеңейтілген төлем моделіне көшеді. Кепілдік жүйесі қазіргі уақытта барлық міндетті сақтандыру сыныптарын және өмірді сақтандырудың барлық жинақтаушы өнімдерін қамтиды. СТКҚ резервтері 39,4 млрд теңгеге жетті. Жаңа модель алдын алу тәсіліне негізделген: сақтандыру ұйымының қаржылық тұрақсыздық белгілері байқалғанда, СТКҚ лицензия қайтарылғанға дейін араласа алады. Бұл тәуекелдерді алдын ала бағалауға, сақтандыру портфелін беру тетігін дайындауға және сақтанушылар үшін салдарды азайтуға мүмкіндік береді.
Енгізу және ашықтық
Жаңа жүйеге көшу кезең-кезеңмен жүзеге асады: бірінші кезеңде скоринг әсері қолданыстағы тарифтен ±20% шегінде шектеледі. Модельдердің объективтілігі расталғаннан кейін бірыңғай тарифтік дәлізге көшу жоспарланып отыр, оның шегінде сақтандырушылар полис құнын дербес анықтай алады. Тарифтік дәліздерді реттеуші тәуелсіз актуарлық бағалау негізінде белгілейді және нарық жағдайына қарай тұрақты түрде қайта қарайды. Төлем мөлшерін анықтаудың ашықтығын арттыру үшін қосалқы бөлшектердің, шығыс материалдарының және жөндеу еңбек шығындарының бірыңғай салалық анықтамалығы құрылады.
3 дереккөз
Қазақстан міндетті автосақтандыру мен кепілдік төлемдер жүйесін реформалайды
