WASP-127b экваторлық желдері 33 000 км/сағ жылдамдыққа жетті, Нептуннан 16 есе жылдам

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Астрономдар WASP-127b экзопланетасындағы экваторлық желдерді өлшеді — жылдамдығы 33 000 км/сағ, бұл Нептунның ең күшті желдерінен 16 есе жылдам. Өлшеу Чилидегі Өте Үлкен Телескоптағы CRIRES+ спектрографымен 2025 жылдың басында транзит кезінде жүргізілді. Рекорд төрт аптадан кейін басқа экзопланетадағы одан да жылдам ағынмен жаңартылды.
Негізгі фактілер
- WASP-127b экваторлық желдері 33 000 км/сағ деңгейінде өлшенді, бұл Нептунның ең күшті желдерінен шамамен 16 есе жылдам.
- Планета Секстант шоқжұлдызындағы күн тәрізді жұлдызды әр 4,18 жер тәулігінде 0,048 а.б. қашықтықта айналады, бұл Меркурийдің Күннен қашықтығының шамамен сегізден бірі.
- WASP-127b радиусы Юпитерден 1,31 есе үлкен, бірақ массасы Юпитердің небәрі 0,165 массасын құрайды, бұл орташа тығыздықты су тығыздығының оннан біріне жуық етеді.
- Жел жылдамдығы Өте Үлкен Телескоптағы CRIRES+ спектрографының көмегімен спектрлік сызықтардан алынды, бұлттарды тікелей бақылау арқылы емес.
- 2025 жылдың 18 ақпанында басқа топ басқа экзопланетадағы одан да жылдам экваторлық ағын туралы хабарлап, WASP-127b рекордын жаңартты.
Желді өлшеу
2025 жылдың басындағы 28 күн ішінде WASP-127b экзопланетадағы ең жылдам өлшенген атмосфералық желдер рекордын ұстап тұрды. Экватор айналасындағы атмосфералық материал есептеулер бойынша 9 км/с, яғни 33 000 км/сағ жылдамдықпен қозғалды. Бұл жылдамдық Күн жүйесіндегі желдер бойынша чемпион саналатын Нептунның ең күшті желдерінен шамамен 16 есе асып түседі. Бақылау тобы Чилидегі Еуропалық оңтүстік обсерваториясының Өте Үлкен Телескопындағы CRIRES+ — жоғары ажыратымдылықты инфрақызыл спектрографты пайдаланды. Құрал WASP-127b-ны бір транзит кезінде бақылап, келіп түскен жарықты жоғары ажыратымдылықты спектрге жіктеді.
Планета сипаттамалары
WASP-127b 2016 жылы ашылды және Секстант шоқжұлдызындағы күн тәрізді жұлдызды айналады. Планета жылын әр 4,18 жер тәулігінде аяқтайды, орбиталық қашықтығы шамамен 0,048 астрономиялық бірлік. NASA экзопланеталар каталогы WASP-127b радиусын Юпитер радиусының шамамен 1,31 есесі, ал массасын Юпитер массасының небәрі 0,165 бөлігі деп көрсетеді. Оның орташа тығыздығы су тығыздығының оннан бір бөлігіндей, бұл планетаны ісінген және борпылдақ етеді. Мұндай ісінген құрылым транзиттер кезінде молекулалық іздерді күшейтіп, атмосфераны егжей-тегжейлі зерттеуге мүмкіндік береді.
Рекорд жаңартылды
2025 жылдың 18 ақпанында, WASP-127b туралы жарияланғаннан төрт апта өткен соң, басқа бақылау тобы басқа экзопланетадағы одан да жылдам экваторлық ағын туралы хабарлады. 2025 жылғы екі зерттеу температурасы өте әртүрлі планеталардағы әртүрлі биіктіктердегі әртүрлі атомдар мен молекулаларды бақылады. Олардың жылдамдықтары алыстағы ауа райы камерасынан емес, спектрлік сызықтар мен физикалық модельдерден алынды. Рекордтың қысқа ғұмыры нәтиженің маңызын төмендетпейді, ол 520 жарық жылы қашықтықтағы планетаны экваторы, екі лимбі және әртүрлі полярлық жағдайлары бар орын ретінде қарастыруға болатынын көрсетті.