Ливан банк жүйесінің күйреуі 1990-жылдардағы долларға байлау моделінен бастау алады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ливан банк жүйесінің күйреуі 2019 жылы жария болды, оның тамыры 1993 жылы орталық банк басшысы Риад Саламе кезінде қабылданған долларға байлау моделінде жатыр. Банктер жоғары кірісті депозиттерді мемлекет пен орталық банкке бағыттады, бірақ жаңа доллар ағыны тоқтаған соң жүйе құлады. Жүйенің күйреуі лираның құнсыздануы аясында салымшыларды жинақтарына қол жеткізе алмай қалдырды.
Негізгі фактілер
- Ливан 1993 жылы орталық банк басшысы Риад Саламе кезінде долларға байлау моделін қабылдады.
- Орталық банк резервтері 2016 жылы «қаржылық инженерия» операцияларының арқасында шамамен 41 миллиард долларға дейін өсті.
- 2020 жылғы 7 наурызда Ливан 1,2 миллиард долларлық еурооблигациялар бойынша төлемді тоқтатып, ел тарихындағы алғашқы егеменді дефолтқа ұшырады.
- 2022 жылдың бір аптасында кемінде жеті адам өз ақшаларын алу үшін банк бөлімшелеріне басып кірді.
- Риад Саламе 2023 жылдың шілдесінде 30 жылға жуық жұмыстан кейін орталық банк басшысы қызметінен кетті, оған жымқыру, құжаттарды бұрмалау және заңсыз баю айыптары тағылды.
Дағдарыстың бастауы
Ливан банк жүйесі долларға байлау моделін 1993 жылы, Риад Саламе орталық банк басшысы болған кезде қабылдады. Банктер жоғары пайыздық мөлшерлемемен депозиттер тартып, осы қаражаттың басым бөлігін мемлекет пен орталық банкке бағыттады. Жаңа доллар ағыны баяулаған сайын жүйе өз міндеттемелерін орындай алмай қалды. 2016 жылғы «қаржылық инженерия» операциялары орталық банк резервтерін шамамен 41 миллиард долларға дейін көтерді, бірақ құрылымдық проблемаларды тек кейінге шегерді.
Күйреу және салымшылардың шығыны
Дағдарыс 2019 жылы доллар ағыны азайып, қазан айында жаппай наразылықтар басталғанда айқын болды. Банктер уақытша жабылып, қайта ашылғаннан кейін ақша алу мен аударымдарға шектеулер енгізді. Капитал қозғалысын бақылау туралы жан-жақты заңның болмауына байланысты депозиттер шоттарда қалды, бірақ азаматтар өз ақшаларына қол жеткізе алмады. Ливан лирасының құнсыздануы салымдардың нақты құнын тез төмендетті. 2020 жылғы 7 наурызда үкімет 1,2 миллиард долларлық еурооблигациялар бойынша төлемді тоқтатып, алғашқы егеменді дефолт жариялады.
Салдары мен жауапкершілік
2022 жылға қарай салымшылар банк бөлімшелеріне күшпен кіре бастады; бір апта ішінде кемінде жеті адам өз ақшаларын алу үшін бөлімшелерге басып кірді. Салли Хафиздің 2022 жылдың қыркүйегінде әпкесінің еміне ақша алу үшін банкті басып алуы дағдарыстың жарқын мысалы болды. Дүниежүзілік банк Ливандағы жағдайды 1850 жылдан бергі әлемдегі ең ауыр дағдарыстардың бірі деп сипаттады. Риад Саламе 2023 жылдың шілдесінде 30 жылға жуық жұмыстан кейін орталық банк басшысы қызметінен кетті, оған жымқыру, құжаттарды бұрмалау және заңсыз баю айыптары тағылды. Дағдарысты тек Саламенің әрекеттерімен түсіндіруге болмайды; оның негізі үкіметтердің, орталық банктің, коммерциялық банктердің және саяси күштердің қатысуымен қалыптасқан ұзақ мерзімді қаржылық модель болды.
1 дереккөз
Ливан банк жүйесінің күйреуі 1990-жылдардағы долларға байлау моделінен бастау алады
