Альбертадағы жел турбиналары жарғанаттарды қысым айырмасынан өлтіреді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Калгари университетінің биологтары Альбертадағы жел турбиналарының астынан табылған 75 жарғанаттың 69-ы қалақтардың жанындағы ауа қысымының күрт өзгеруінен болған ішкі қан кетуден өлгенін, соқтығысудан емес екенін анықтады. Current Biology журналында жарияланған 2008 жылғы зерттеу баротравманы сыртқы зақымсыз жарғанаттардың өлімінің себебі ретінде анықтады. Бұл жарғанаттардың эхолокацияға қарамастан, миграция кезінде жел турбиналарына осал екенін түсіндіреді.
Негізгі фактілер
- Альбертадағы жел электр станциясында турбиналардың астынан жиналған 188 жарғанаттың 87-сінде сыртқы зақым болмаған.
- 75 жаңа өлексеге жасалған аутопсия 69 жарғанатта, яғни 92%-да ішкі қан кетуді анықтады.
- Гистологиялық зерттелген 17 жарғанаттың барлығында өкпе зақымдары табылды.
- Зерттеу 2008 жылы Current Biology журналында Калгари университетінің Эрин Баервальд бастаған командасымен жарияланды.
- Зерттеушілер қалақ ізіндегі қысым айырмасын 5-тен 10 килопаскальға дейін есептеді — бұл ұсақ сүтқоректілер үшін өлімге әкелетін диапазон.
Аутопсия нәтижелері
Калгари университетінің Эрин Баервальд бастаған командасы оңтүстік-батыс Альбертадағы жел электр станциясында, негізгі миграция жолында, бір түнде өлген 188 жарғанатты жинады. Олардың 87-сінде өлімді түсіндіре алатын сыртқы зақым болмады. Команда дала жағдайында ең жаңа 75 өлексені ашып, 69-ында кеуде немесе құрсақ қуысында қан кету болғанын анықтады. 17 жарғанатқа жасалған гистологиялық зерттеу әр жағдайда өкпе зақымдарын көрсетті.
Баротравма механизмі
Өлімнің себебі баротравма — қысымның күрт өзгеруінен тіндердің зақымдануы деп анықталды. Жел турбиналарының қалақтары артында 5-тен 10 килопаскальға дейін есептелген күрт төмендеген қысым аймақтарын жасайды. Осы төмен қысым қалтасына түскен жарғанат өкпесіндегі ауаның жылдам кеңеюін бастан кешіреді, бұл капиллярларды жарып, өлімге әкелетін ішкі қан кетуді тудырады. Жарғанаттардың өкпесі үлкен, серпімді және шар тәрізді, бұл оларды құстардың қатты өкпесінен айырмашылығы, декомпрессияға осал етеді.