Орталық Қазақстанда Пржевальский жылқысының алғашқы құлыны дүниеге келді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2026 жылғы 22 тамызда «Алтын Дала» резерваты аумағындағы «Алиби» реинтродукция орталығында Пржевальский жылқысының алғашқы құлыны дүниеге келді. Туғаннан кейін көп ұзамай құлын аяғына тұрып, анасының соңынан еріп, сүт еме бастады; екеуінің де жағдайы жақсы деп бағалануда. Бұл халықаралық реинтродукция бағдарламасы аясында Қазақстанға әкелінген жылқылардың алғашқы ұрпағы.
Негізгі фактілер
- Құлын 2026 жылғы 22 тамызда «Алтын Дала» мемлекеттік табиғи резерваты аумағындағы «Алиби» реинтродукция орталығында дүниеге келді.
- Құлынның анасы — 2024 жылы Берлин Тирпаркінен әкелінген жеті жасар Тесса биесі; бұл оның алғашқы ұрпағы.
- 2024 жылы Қазақстанға 7 Пржевальский жылқысы, 2025 жылы тағы 7, 2026 жылы 8 жылқы жеткізілді; 2029 жылға дейін 40-қа жуық жануар әкелу жоспарлануда.
- ҚР Экология министрлігі алғашқы құлынның дүниеге келуін жануарлардың қазақстандық дала жағдайына сәтті бейімделгенін көрсететін маңызды нәтиже деп атады.
Құлынның дүниеге келуі
Еркек құлын туғаннан кейін көп ұзамай өздігінен аяғына тұрып, анасының соңынан еріп, оның сүтін еме бастады. Мамандардың бақылауы бойынша, бие мен құлынның жағдайы жақсы деп бағалануда. Құлынның анасы — 2024 жылы Берлин Тирпаркінен Қазақстанға әкелінген жеті жасар Тесса биесі. Бұл Тессаның алғашқы ұрпағы және реинтродукция бағдарламасы аясында Қазақстанға әкелінген барлық жылқылар арасындағы алғашқы ұрпақ.
Реинтродукция бағдарламасы
Пржевальский жылқысын Қазақстанға қайтару бағдарламасы 2024 жылы басталды. 2024 жылы 7 жануар, 2025 жылы тағы 7, 2026 жылы 8 жануар жеткізілді. 2029 жылға дейін Қазақстанға 40-қа жуық жылқы жеткізу жоспарлануда. Экология министрлігі алғашқы құлынның дүниеге келуі жануарлардың қазақстандық даланың табиғи жағдайына сәтті бейімделгенін көрсететін маңызды нәтиже екенін атап өтті. Бағдарламаның түпкі мақсаты — табиғи ортада өздігінен көбейе алатын Пржевальский жылқысының тұрақты популяциясын қалыптастыру.
Түр және орта
Пржевальский жылқысы — әлемде сақталған жалғыз жабайы жылқы түрі. Түр орыс саяхатшысы және зерттеушісі Николай Пржевальскийдің құрметіне аталған. Пржевальский жылқылары қазақстандық далаларда шамамен 200 жыл бұрын мекендеген, алайда XX ғасырдың басында олар толықтай дерлік қырылды. Бүгінде түр халықаралық қалпына келтіру бағдарламаларының арқасында тек қорғалатын аумақтар мен хайуанаттар бақтарында мекендейді. Прага хайуанаттар бағының мамандары қазақстандық жерлерді зерттеп, Қостанай облысындағы «Алтын Дала» резерватын жылқылардың мекендеуі үшін ең қолайлы орын ретінде таңдады.
5 дереккөз
Орталық Қазақстанда Пржевальский жылқысының алғашқы құлыны дүниеге келді
