Асадтан кейінгі Сирияда азаматтық қоғамның дамуы мемлекеттік бақылау ережелерінен озып отыр
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Дамаск – Башар Асад 2024 жылғы 8 желтоқсанда құлағаннан кейін бір жарым жылдан астам уақыт өткенде Сирияның азаматтық қоғамы Дамаскідегі тіркеулер есебінен күрт кеңейді, ал мемлекеттің лицензиялау мен бақылаудағы рөлі әлі де белгісіз, — деді вице-министр Бахат Хаджар. Ол жылдам тіркеу күшті азаматтық қоғамды автоматты түрде білдірмейтінін ескертеді.
Негізгі фактілер
- Президент Башар Асад 2024 жылғы 8 желтоқсанда құлағаннан кейін бұрын оппозиция аумақтарынан және көрші елдерден жұмыс істеген ұйымдар Дамаскіде тіркелуге нұсқау алды және олардың саны күрт өсті.
- Асад кезінде азаматтық қоғамды реттеуді іс жүзінде арнайы қызметтер жүзеге асырды; жылына мүмкін он ассоциация лицензияланды, кейде одан да аз.
- Жергілікті өзін-өзі басқару кеңестері бөлімшесінің тең құрылтайшысы Бахат Хаджар қазір әлеуметтік мәселелер және еңбек министрінің орынбасары қызметін атқарады — бұл ведомство ассоциацияларға лицензия береді.
- Сирияда қазір ассоциация тіркеу кейде компания тіркеуден оңай: рәсімдер қарапайым, шығындар нөлге жуық, ал қалған басты талап — құрылтайшылардың бұрын сотталмағандығы.
Асадтан кейінгі тіркелу серпіні
Президент Башар Асад 2024 жылғы 8 желтоқсанда құлағаннан кейін бір жарым жылдан астам уақыт өткенде Сирия мемлекеті мен азаматтық қоғам арасындағы қарым-қатынас әлі де белгісіз болып қалуда. Жергілікті өзін-өзі басқару кеңестері бөлімшесінің тең құрылтайшысы Бахат Хаджар қазір әлеуметтік мәселелер және еңбек министрінің орынбасары қызметін атқарады — бұл ведомство Сирия ассоциацияларына лицензия береді. Хаджардың айтуынша, ескі жүйе кезінде азаматтық қоғамды реттеуді іс жүзінде барлау қызметі жүзеге асырды, ал жылына мүмкін он ассоциация лицензияланды, кейде одан да аз. Асад құлағаннан кейін бұрын оппозиция аумақтарынан және көрші елдерден жұмыс істеген ұйымдар Дамаскіде тіркелуге нұсқау алды және олардың саны күрт өсті. Қазір ассоциация құру кейде компания құрудан оңай: рәсімдер қарапайым, шығындар нөлге жуық, ал қалған басты талап — құрылтайшылардың бұрын сотталмағандығы.
Соғыс кезіндегі азаматтық қоғамның дамуы
Демократиялық өтпелі кезеңмен айналысатын The Day After ұйымының атқарушы директоры Мутасем Сюфи Сирияның азаматтық қоғам секторы шын мәнінде қандай рөл атқаратыны туралы сұраққа жауап іздеуге 14 жыл жұмсағанын айтты. Сюфи қабаттардан құралған ландшафтты сипаттайды: ескі қайырымдылық ұйымдары, үкімет бақылауындағы аумақтардағы саяси күштермен байланысты жаңа құрылымдар, көтеріліс ішінде пайда болған гуманитарлық ассоциациялар және құқық қорғау және дамыту ұйымдары. Үйлестіру комитеттері 2011 жылы наразылық қозғалысының басында құрылды. Сюфидің айтуынша, ұйымдар қысым астында жұмыс істеу қабілетін, халықаралық қаржыландырумен бірге келген белгілі бір институттандыруды және секторға көптеген сириялықтардың келуін алды. Олар құра алмағаны — кемел азаматтық кеңістік: соғыс жағдайында және тұрақты мемлекеттің жоқтығында дамыған азаматтық қоғам туралы айтуға болмайды, деп атап өтті Сюфи.
Қысқарып келе жатқан вакуум
Азаматтық қоғамның дағдарыстарға әрекет ету қабілеті қазір жабылып жатқан вакуумды толтыру үшін құрылған. Бахат Хаджар тіркеудің ашылуы автоматты түрде күшті азаматтық қоғамды құрады деген болжамнан сақтандырды. «Өтпелі кезеңді бастан кешіп жатқан елдерде азаматтық қоғам шынымен кеңейіп, көбейеді; одан маңыздырақ сұрақ — оның шын мәнінде қандай рөл атқаратыны», — деді Хаджар.
1 дереккөз
Асадтан кейінгі Сирияда азаматтық қоғамның дамуы мемлекеттік бақылау ережелерінен озып отыр
